Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/3984 K.2018/7609

Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının prime esas kazanç üzerinden tespitine karar verilmesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi üzerine feri müdahil Kurum ile davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince feri müdahil Kurum ile davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının feri müdahil Kurum ve davalı vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre feri müdahil Kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 06.08.1985 – 16.08.1986 tarihleri arasında geçen çalışma sürelerinin tespit edilerek, bu sürelerin prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilmesi, fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere; davalı işverene ait 21158.35 sicil sayılı işyerinde 09.12.1986 tarihinden itibaren 01.01.1987 tarihine kadar tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştığının ve bu tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece," Davanın KABULÜ ile;

... T.C.kimlik ve ... s.s. numaralı davacı ...’ın, davalı işveren ... San.Tic.A.Ş.ne ait 21158.35 sicil sayılı işyerinde;

-16.8.1986 – 31.12.1986 tarihleri arasında;

-1986/2.dönemde 16 gün ve 19.184.-TL prime esas kazançlı,

1986/3.dönemde 119 gün ve 142.681.-TL prime esas kazançlı olmak üzere, toplam 135 gün çalıştığı, bu çalışmalarının 506 sayılı Yasanın 2.maddesi anlamında tüm sigorta kollarına tabi çalışma kabul edilmesi gerektiği,

- Buna göre, sigortalılık başlangıç tarihinin 506 sayılı Yasanın 60/G maddesi uyarınca; 18 yaşını doldurduğu 09.12.1986 tarihi olarak kabul edilmesi ve bu tarihten önceki çalışma gün sayılarının prim ödeme gün sayılarının hesabında değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine", karar verilmiştir.

Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak,işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Somut olayda; davacının 09.12.1968 doğumlu olup T.C... Kaymakamlığı Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğünün 16.3.2017 günlü yazısına göre 21.10.1983 tarihinde çırak olarak kaydının yaptırılıp 24.09.1986 tarihinde teorik eğitimini tamamlayarak katıldığı kalfalık sınavında başarılı olup kalfalık belgesi almaya hak kazandığı belirtildiği halde davacının 18 yaşından küçük olup teorik eğitimini henüz bitirmediği dönemde üretime yönelik çalışması olmadığı, bu dönemde çırak olduğu göz ardı edilerek 16.8.1986 – 09.12.1986 tarihleri arası yönünden de kabul kararı verilmesi usul ve Yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.