Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/4014 K.2019/2528

Davacılar vekili, ölümlü iş kazası sebebiyle hak sahiplerinden eş için 96.381,51TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 23.023,26TL maddi, 60.000,00TL manevi, ...... ...... için 2.312,17TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 100,00TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 60.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) DAVALI ...... ...... ...... AŞ.NİN SAVUNMASI

Davalı vekili, müvekkilinin işveren olmadığını, bu nedenle kazada ölen işçiye ait herhangi bir özlük dosyası veya kaydının da bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

C) DAVALI...... AŞ.NİN SAVUNMASI

Davalı vekili, Davalı...... A.Ş. (Tta Gayrimenkul A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; Samsun Sigara Fabrikası Müdürlüğü'nden demirbaşına kayıtlı 61 AD 093 plaka sayılı aracın Malatya Doğanşehir Erkenek mevkiinde yoldan çıkarak uçuruma yuvarlanması sonucu maddi hasarlı ve ölüm trafik kazası meydana geldiğini, 06/08/2004 tarihli trafik tespit tutanağı gereğince kusurun tamamı şoför Ayhan ACAR'a ait olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

D) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesi tarafından yürütülen yargılama neticesinde, davalı ......... ...... Mam. San. Tic. AŞ hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı...... AŞ hakkında açılan davanın ise kısmen kabulü ile davacılardan eş lehine 96.381,51TL maddi, 30.000,00TL manevi; ...... ...... için 23.023,26TL maddi, 30.000,00TL manevi, ...... ...... için 2.312,17TL maddi, 30.000,00TL manevi; ...... ...... için maddi tazminat talebinin reddi ile 30.000,00TL manevi; ...... ...... için 30.000,00TL manevi tazminatların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini karar verilmiştir.

E) İSTİNAF MAHKEMESİNİN KARARI

İstinaf yargılaması üzerinde ...... Adliye Mahkemesi tarafından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve belirsiz alacak davası kapsamında davacılar lehine bakiye maddi tazminatlara yönelik fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına; davalı......i AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve manevi tazminat miktarlarının azaltılmasına karar verilerek ilk derece mahkemesinin kararı ortadan kaldırılmış ve yerine; I) Davalı ......... ...... Mam. San. Tic. AŞ yönünden, Husumetten Davanın Reddine,

II) Davalı......

AŞ yönünden davanın kısmen kabulü ile davacılardan eş için 96.381,51TL maddi, 25.000,00TL manevi tazminatın davalı bu şirketten tahsiline, fazlaya dair 67.561,58TL maddi tazminat hakkının saklı tutulmasına; ...... ...... için 23.023,26TL maddi, 20.000,00TL manevi tazminatların davalı bu şirketten tahsiline ve fazlaya dair 19.027,25TL maddi tazminat hakkının saklı tutulmasına; ...... ...... için 2.312,17TL maddi, 20.000,00TL manevi tazminatların bu davalıdan tahsiline ve fazlaya dair 2.902,07TL maddi tazminat hakkının saklı tutulmasına;

...... ...... için maddi tazminat talebinin reddine ve 20.000,00TL manevi tazminatın davalı bu şirketten, ...... ...... için 20.000,00TL manevi tazminatın davalı bu şirketten (Sümer Holding AŞ'den) tahsiline; tüm tazminatlara kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına dair karar verilmiştir.

F) DAVACILARIN TEMYİZİ

Davacılar vekili, manevi tazminatların az olduğunu, hem yerel Mahkeme hem de ...... Adliye Mahkemesi kararının bu nedenle yerinde olmadığını, husumetin reddine yönelik kararın hatalı olduğunu, davalı ......... AŞ’nin, TEKEL’i satın aldığını, kaza tarihinde yürürlükte bulunan BK m.179 (TBK m.202) kapsamında, işletmenin bir unsuru dahi devredilse, devir alan ...... AŞ’nin sorumlu tutulması gerektiğini, bu nedenle müteselsil sorumluluğa karar verilmesi gerektiğini, açıklanan ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulması gerektiğini savunmuştur.

G) DAVALI......İ AŞ.NİN TEMYİZİ

Davalı şirket vekili, manevi tazminatların fazla olduğunu, kusuru kabul etmediğini, aynı kazaya ilişkin başka bir işçi tarafından açılan davadaki kusur raporunun hükme esas alındığını, bu dosyada kusur raporu alınmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, belirsiz alacak davasını kabul etmediğini, açıklanan ve re’sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulması gerektiğini savunmuştur.

H) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, temyiz kapsamına ve nedenlerine göre davacıların tüm, davalı...... AŞ.nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Dava, ölümlü iş kazası nedeniyle hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık konusu, belirsiz alacak davasının mahiyeti ve bilinen dönem hesabının sonraki bilirkişi raporuyla ileri çekilmesi noktalarında toplanmaktadır.

Dosya kapsamına göre, dava dilekçesinde, belirsiz alacak talebine dayanılarak hak sahiplerinden eş için 20.000,00TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 100,00TL maddi, 60.000,00TL manevi, ...... ...... için 100,00TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 100,00TL maddi, 60.000,00TL manevi; ...... ...... için 60.000,00TL manevi tazminat talep edilmiş.

2014 yılında alınan hesap bilirkişinin raporuna göre 24/04/2014 günü talep artırımı ile eş için toplam 96.381,51TL maddi, ...... ...... için toplam 23.023,26TL maddi, ...... ...... için ise toplam 2.312,17TL maddi tazminatın tahsili talep edilmiş; talep artırımından sonra alınan 2016 yılı hesap bilirkişi raporunda, bilinen dönemin 2016 yılına çekilmesiyle birlikte bu defa daha yüksek değerler ile maddi tazminatın belirlendiği.

Mahkeme tarafından talep artırım dilekçesindeki maddi tazminat miktarlarının kabulü ile ve her bir davacı lehine 30.000,00TL manevi tazminatın takdiri ile maddi ve manevi tazminat miktarları ile davalı...... AŞ'den tahsile yönelik hüküm tesis edilmiş; ......

Adliye Mahkemesi tarafından, istinaf incelemesi ile ilk derece mahkemesi tarafından 2016 yılında alınan ikinci hesap bilirkişisi raporuna göre, bilinen döneminin ileri çekildiği hesap bilirkişi raporundaki rakamların da kabulünü amaçlar şekilde fazlaya ilişkin hakların korunduğu şekliyle hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası düzenlenmiştir. Buna göre, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirlenebilir veya belirsiz alacak davası olduğundan söz edilemez ise de anılan maddenin gerekçesinde alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılamayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu açıklamalardan olarak, 2014 yılında alınan hesap bilirkişi raporu ile maddi zararın belirlendiği, talep artırım dilekçesiyle belirlenen rakam üzerinden artırım yapıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulduğu anlaşılmakla, belirlenen rakam üzerinden davanın sonuçlandırılması gerekirken, 2016 yılında alınan bilirkişi hesap raporuna göre bilinen dönem tarihlerinin ve değişen asgari ücretlerin ileriye çekilmesi suretiyle yeniden maddi zarar hesabının yapılması ve ...... Adliye Mahkemesi tarafından bu rakamların dikkate alınması üzerine hüküm tesisi usule, yasaya ve belirsiz alacak davasının mahiyetine aykırı olmuştur.

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesi tarafından belirli hale gelen ve talep artırım dilekçesiyle istenilen rakamlar üzerinden hüküm altına alınan maddi tazminat miktarlarının isabetli olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken, ...... adliye mahkemesi tarafından fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasıyla hüküm tesisi, usule ve yasaya aykırı olmuştur ve ...... adliye mahkemesi kararının bu yönüyle bozulması gerekmiştir.

O halde, davalılardan...... A.Ş.nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmelidir ve ...... Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.