Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/4508 K.2019/3783

A)Davacı İstemi; Davacı vekili dosyaya sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 04/10/2013 tarihinde davalı işyerinde geçirdiği iş kazasının tespiti ile malüliyet oranının tespitini talep etmiştir. B)Davalı Cevabı;

Davalı ..... Reklam İletişim ve Üretim Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesi ile davacının dava dilekçesinde 04.10.2013 tarihinde işyerinde geçirdiğini iddia ettiği iş kazasının ve maluliyetinin tespitini talep ettiğini, davanın kuruma yöneltilmek üzere davacı tarafa süre verilmesi gerektiğini, davacının 14.08.2013 - 13.10.2014 tarihleri arasında işyerinde... / marangoz ustası yardımcısı olarak çalıştığını, davacı tarafın beyanı gibi usta olarak hiç çalışmadığını, işe usta yardımcısı olarak başladığını ve usta olarak da çalışmaya devam ettiğini, 11.10.2014 tarihinde artık işe gelmeyeceğini beyan ederek 13.10.2014 tarihinde işbaşı yapmayarak işten ayrıldığını,

24.10.2014 tarihinde tüm haklarının ödendiğini, davacı tarafın beyan ettiği gibi bir iş kazası yaşanmadığını, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin ciddi olarak alındığını ve tüm işçilere sürekli eğitimler verildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesi ile öncelikle yetki itirazında bulunmuş, esasa dair beyanlarında ise davacının dava konusu edilen hususlarda müvekkili kuruma başvuruda bulunup bulunmadığının anlaşılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Davacı vekili tarafından 15.11.2016 tarihli celsede kuruma iş kazası bildiriminde bulunulduğu yönünde beyanda bulunulmuş, Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı'na müzekkere yazılmış, Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı 14.10.2013 tarihli kazaya ilişkin 14.08.2015 tarihli ve 10 sayılı inceleme raporunu mahkememize göndermiş, ... ... ...

Merkezi tarafından gönderilen 14.08.2015 tarihli ve 121564/10/İR/10 sayılı raporda davacının davalı nezdinde çalışırken 04.10.2013 tarihinde meydana gelen kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi'nin a ve b bentleri uyarınca iş kazası olduğu, işverenin 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi'nin 1. fıkrası ile 76. maddesi'nin 4. fıkrası gereğince sorumluluğunun bulunduğu, işverenin %90, işçinin %10 oranında kusurlu olduklarının ve işverenin 04.10.2013 tarihinde meydana gelen iş kazasını kuruma bildirmediği için hakkında 5510 sayılı Yasa'nın 21/II maddesi gereğine işlem yapılması gerektiği kanaati bildirilmiştir.

Bu haliyle huzurdaki davanın davacının davalı nezdinde çalışırken 14.10.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, dava açıldıktan sonra davacının kuruma müracaat ettiği ve kurum tarafından düzenlenen raporda olayın iş kazası olarak kabul edilmesi sebebiyle davanın konusunun kalmadığı, işverence iş kazasının kuruma bildirilmemesi sebebiyle davalı ...'nın dava açılmasına sebebiyet vermediği ve bu nedenle kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı davalı şirket vekili tarafından yetkisizlik kararı sonrası dosyada yasal sürede gönderme talebinde bulunulmadığından, davanın açılmamış sayılmasını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, davalı Kurum vekili ise, davanın reddi ve lehlerine vekalet ücreti verilmesini talep ettiklerini belirterek istinaf incelemesi için dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dosya tetkikinden; dava konusu iki talep varken 15/11/2016 tarihli celsede verilen ara kararda malüliyet tespiti konusu ayrı bir esasa kayıt ve tefrik edilmekle, bu davaya iş kazası tespiti davası olarak devam edildiği, dava açıldıktan sonra ... Teftiş Kurulunun 14/08/2015 tarihli inceleme raporu ile kazananın 5510 sayılı Yasanın 13/a-b bendleri gereği iş kazası olduğuna karar verildiği ve davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; davalı tarafça istinaf sebebi yapılmış olmakla, yetkisizlik kararı tarihinde yürürlükte bulunan 5521 sayılı Yasanın 8/1 maddesinde "İş Mahkemelerinde temyiz süresi tefhimden itibaren 8 gündür" yazılmakta ise de; emsal Yargıtay İçtihatları ve Anayasa Mahkemesi ilgili kararına göre gerekçeli kararın tebliğinden itibaren süre başlatılmakta olup, davacı vekili de 12/05/2016 tarihindeki karar tebliği sonrasında aynı gün 12/05/2016 tarihinde kesinleşmeye müteakip gönderme talebinde bulunmakla, Mahkemenin 15/11/2016 tarihli celsedeki ara karar değerlendirmesi yerindedir. Yine, İlk Derece Mahkemesinin yargılaması sırasında sonradan dava konusu ortadan kalktığı için İlk Derece Mahkemesince verilen karar ve gerekçesi yerinde görülmüştür.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının oy birliği ile esasdan reddine karar verilmiştir.

E) Davalı Temyiz Nedenleri;

Davalı şirket vekili tarafından, yetkisizlik kararı sonrası dosyada yasal sürede gönderme talebinde bulunulmadığından, davanın açılmamış sayılmasını, Davacı tarafın huzurdaki davaya temel oluşturmak amacıyla asılsız olarak ileri sürülen bu beyanına itibar edilemeyeceği, zira davacı taraf bu beyanıyla sözde iş kazasına manevi zarar arayışı içerisinde olduğunu, davacının beyan ettiği gibi bir iş kazası hiç yaşanmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili ise, davanın reddi ve lehlerine vekalet ücreti verilmesini talep ettiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillere,hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davalı kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2-Davalı işverenin temyizine gelince;dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, davacının geçirdiği kazanın kurum tarafından iş kazası olarak tespit edildiği gerekçesiyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı şirkette çalışan davacının 04.10.2013 tarihinde işyerinde geçirdiği iş kazasının ve maluliyet oranının tespiti istemiyle iş bu davanın açıldığı, 15.11.2016 tarihli celsede verilen ara kararla maluliyet tespiti konusunun ayrı bir esasa kayıt ve tefrik edildiği, iş bu davaya , iş kazası tespiti davası olarak devam edildiği, dava açıldıktan sonra ... ... Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 14/08/2015 tarih 121564-10-İR-10 sayılı inceleme raporu ile kazananın 5510 sayılı Yasanın 13/a-b bendleri gereği iş kazası olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

İş kazasının tespiti istemine ilişkin bu tür davalar 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddesinden kaynaklanmaktadır.

Anılan maddeye göre iş kazası; a) sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında sigortalıyı hemen veya daha sonra bedence veya ruhça arızaya uğratan olaylardır.

Zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası sayılması için, 1) sigorta olayına maruz kalan kişinin sigortalı olması, 2) sigorta olayının maddede sayılı sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, sigorta olayının, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunlu olup iş kazası tespiti davaları bakımından özel olarak belirlenmiş bir ispat yöntemi de yoktur.

Bu davaların her türlü delille ispatı mümkündür.

Olayın iş kazası sayılması gerektiğinin tespitine ilişkin davanın asıl amacı, 5510 sayılı Yasa gereğince hak sahiplerine iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanmasının teminine yöneliktir. Diğer yandan bir ... sigorta olayının iş kazası sayılıp sayılmaması işverenin dahi hak alanını ilgilendirir. Zira işveren kusurlu ve de olayda iş kazası ise, kurum bağladığı gelirin peşin değerini işverenden isteyebilecektir.

Somut olayda, yargılama aşamasında Kurum tarafından söz konusu olayın iş kazası olarak kabul edilmesi diğer davalı işveren yönünden de olayın iş kazası olarak kabul edildiği anlamına gelmemektedir.

Yapılacak iş, diğer davalı işveren yönünden de işin esasına girilerek yapılacak değerlendirme sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davalı işveren şirket tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

G)Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... ... Reklam İletişim ve Üretim Ltd Şti'ye iadesine ,