Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/4831 K.2018/7114

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dava, iş kazası sonucu ölüm nedenine dayanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup mahkemece maddi tazminata ilişkin dava atiye terk edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verildiği, Hükmün Dairemizin 06/02/2018 gün ve 2016/8343 Esas, 2018/791 Karar sayılı ilamı ile bozulduğu,

Dairemiz bozma ilamı üzerine Mahkemece önceki kararda direnilmesine karar verildiği anlaşılmakla, 6100 Sayılı Yasa'nın 373/5. Maddesi uyarınca yapılan incelemeye ve mahkemenin direnme hükmünde dayandığı gerekçeye göre Dairemiz'e ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır

2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle annesinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, 05/06/2018 tarihli kararla Yargıtay bozma ilamı usul ve yasaya uygun bulunmadığından uyulmasına yer olmadığına, önceki kararda direnilmesine, maddi tazminata ilişkin dava atiye terk edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminata ilişkin talebin kısmen kabulü ile, 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının oğlunun iş kazası nedeniyle vefatından dolayı ilk olarak temyiz incelemesine konu eldeki dosyanın davalıları ... İnş. Yapı End. San. Tic. A.Ş. ve ... ile eldeki dosyada taraf olmayan gerçek kişi ...'e karşı 2012 yılında ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtığı, dava dosyasının 2012/29 Esas numarasını aldığı, davacı annenin bu ilk açtığı dava dosyasında 2.000,00 TL maddi, 25.000,00 TL manevi isteminde bulunduğu, davanın 02/02/2012 tarihinde yetkisizlik kararı ile sonuçlandığı, kararın ilk dosyanın davalıları olan gerçek kişiler ... 'e tebliğ edilemediği, bu nedenle yetkisizlik kararının kesinleşmediği, dosyanın o aşamada kaldığı, bu arada davacı vekilinin aynı yıl 29/05/2012 tarihinde temyiz incelemesine konu eldeki davayı açtığı, dava dilekçesinde ilk açtığı dosyada da taraf olan ...

İnş. Yapı End. San. Tic. A.Ş. ve ... ile ilk dosyada taraf olmayan ... İnş. Sıhhi Res. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...'yu davalı olarak gösterdiği, bu kez davalılardan tahsil edilmek üzere 1.000,00 TL maddi, 80.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunduğu, davacı vekilinin 12/02/2016 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat istemlerini atiye terk ettikleri anlaşılmaktadır.

Dava açılması ile usul hukuku bakımından ortaya çıkan sonuçlardan birisi de derdestliktir. Aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanılarak daha öncesinde bir dava açılmış ve bu dava görülmekte (derdest) ise aynı konunun yeniden bir dava konusu yapılması mümkün değildir. Çünkü aynı konuda iki dava açılmasında davacının hukuken korunmaya layık bir menfaati yoktur. 1086 sayılı HUMK zamanında ilk itiraz olarak değerlendirilen derdestlik, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı hükmü ile dava şartı haline getirilmiştir. Dolasıyıla aynı yasanın 115/1. maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak durumundadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davacı tarafından açılan ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/29 Esas sırasında kayıtlı bulunan dava dosyası derdestlik dava şartı açısından olumlu veya olumsuz bir değerlendirmeye tabi tutulmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacı tarafa ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/29 Esas numaralı dava dosyasındaki usuli işlemlerin tamamlanması için süre verilmesinden sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.