Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/4988 K.2019/2650

Davacı, Kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, dairemiz 15/01/2015 tarih 2014/17495 E. - 2015/225 K. Sayılı bozmasında usul ve yasaya uygun bulunan dönemler yönünden karar verilmesine yer olmadığına, kalan dönemler yönünden ise davanın reddine karar verilmiş olmakla bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; mahkemece daha önce verilen 20/06/2014 tarihli kararın dairemizin 15/01/2015 tarih 2014/17495 E. - 2015/225 K. sayılı ilamıyla davacının dava dışı borçlu şirketteki yönetim kurul üyeliği süresinin sağlıklı bir şekilde belirlendikten sonra davacının sorumluluğunun tartışılması gerektiği belirtilerek bozma kararı verildiği, mahkemece 15/01/2015 tarihli dairemiz bozması üzerine davaya konu borçların borçlu şirket tarafından yapılandırılmasıyla davalı Kurumun bu takiplerden vazgeçtiğini ortaya koyduğu davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemenin 29/12/2015 tarihli kararı üzerine dairemizin en son yapılan 08.03.2016 tarih 2016/3936 E.- 2016/3839 K. sayılı ilamıyla. 15/01/2015 tarih 2014/17495 E. - 2015/225 K. sayılı bozma kararı doğrultusunda araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi hususunda bozma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasa'nın 80/12. maddesinde, sigorta primlerini haklı bir neden olmaksızın yasal süresi içinde ödemeyen özel hukuk tüzel kişilerin üst düzey yönetici ve yetkililerin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları öngörülmüştür.

Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ile öğretide kabul edildiği üzere "üst düzey yönetici" kavramından anlaşılan şirketin mali ve idari konularında tek başına emir ve tasarruf yetkesine sahip özel şekilde kendisine yetki verilen kişidir. Türk Ticaret Kanunu'nun 317. maddesine göre Anonim şirketlerde şirketi yönetmek ve temsil etmek yönetim kuruluna aittir.

Anonim şirkette primlerin ödenmesinde müteselsilen sorumlu üst yönetici ve yetkiliden söz edebilmek için primlerin tahakkuk ve ödenmesinde yetkili üst düzey yönetici olması, yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı gibi ünvan taşıması veya temsil ve ilzam yetkisine sahip yönetim kurulu üyesi olması gerekir.

Öte yandan süresinde ödenmeyen prim ve diğer kurum alacaklarının bizzat Kurumca cebren takip ve tahsil edilebileceği 506 sayılı Yasa'nın açık hükmü gereğidir. Cebren tahsil ve takip esasları 6183 sayılı Yasa'da gösterilmiştir. 6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35. maddesinde tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin malvarlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ve tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, kanuni temsilcilerinin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerince tahsil edileceği bildirilmişse de 506 sayılı Yasa 6183 sayılı Yasa'ya nazaran özel bir yasa olup uygulanma önceliğine sahiptir.

01.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 88.maddesinin 20.fıkrasına göre "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." Kanun'un bu düzenlemesine göre 01.07.2008 tarihinden itibaren Kurum alacaklarından sorumluluk için şirket yönetim kurulu üyesi olmak yeterlidir.

Somut olayda, dairemizin 08.03.2016 tarih 2016/3936 E.- 2016/3839 K. sayılı ilamına uyma kararı verilsede ilam doğrultusunda araştırmanın eksik yapıldığı,dava dışı borçlu şirketin iflas dosyası dosya arasına alınmadan, davacı ile ilgili ilamda belirtilen araştırmalar yapılmadan ve şirkete iflas sürecinde kayyum atanıp atanmadığı belirlenmeden ve şirketin iflas tarihi gözetilerek ödeme emirlerinden sorumlu olmadığı dönemler belirlenmeden karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş; borçlu şirketin iflas dosyasını dosya arasına alarak davacının yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiği tarihi belirlemek için 15/01/2015 tarih 2014/17495 E. - 2015/225 K. sayılı bozma kararında belirtilen araştırmayı gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırarak araştırmak, davacının yönetim kurulu üyeliği devam ettiği belirlenirse iflas dosyasından şirkete tedbir konulması, kayyum ataması gibi durumların olup olmadığını belirlemek ve tespit edildiği takdirde davacının ödememek için haklı sebebini değerlendirmekten ibarettir.

Kabule göre de ; Dava dışı borçlu şirket 24.03.2009 tarihinde iflas ettiğinden davacının 2009/2. ve 2009/3. dönem borçlarından sorumlu tutulması hatalıdır.

O halde, davalı Kurumun ve davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.