Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5100 K.2019/3029

Davacı, davalılardan işverenlere ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ... davalılardan Kurum, .... İhr. San. Tic.Ltd. Şti ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işverenlere ait iş yerlerinde 01/06/1998- 28/06/2007 tarihleri arasında aralıksız olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde istemin kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, davalı işveren tarafından sunulan ihtilaflı dönemin bir kısmına ilişkin imzalı ücret bordroları ile imzalı ücretsiz izin belgeleri bulunduğu halde bu belgeler dikkate alınmadan, davalı işverenlere ait işyerlerinin ihtilaflı dönemin tamamında yasa kapsamında olmadıkları halde işyerinin ihtilaflı dönemin tamamında faal olup olmadığı araştırılmadan çelişkili tanık beyanlarına itibarla hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının tespitini istediği döneme ilişkin imzalı belgeler ( ücret bordroları, izin belgeleri vd) bulunduğundan imzalı belge bulunmayan veya olup da itiraz edilen ve imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemler için davacı ile aynı işyerinde çalışan bordro tanıklarını resen dinlemek, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle tespit edilecek işyerine ihtilaflı dönemde komşu olan diğer işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarına başvurularak çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,

hizmet tespiti kararı verilmesi için faal bir işyeri bulunmasının koşul olduğu göz önünde bulundurularak davalı işyerinin ihtilaflı dönemde hangi adres/adreslerde faaliyet gösterdiğini netleştirip ilgili işyeri/ işyerlerinin kira veya tapu satış sözleşmesi, çalışma ruhsatı ile, elektrik, su ve telefon aboneliklerinin ilgili kurumlardan getirtilerek işyerinin işe başlama ve faal olduğu tarihler açık olarak tespit edilerek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı SGK ile davalılar ... ve ...Orman Ür. Nak. İht. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.