Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5137 K.2019/6104

Birleşen dosya bakımından;

KARAR

A)Davacı İstemi;

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilin 1979-1985 ve 1986-1993 yılları arasında yurt dışında çalıştığını, 2006 yılında davalı kuruma başvuru yaparak 1979-1985 yılları arasında Libya’da gerçekleşen yurt dışı çalışmalarının emekliliğine esas olarak borçlandığını, müvekkiline 01.11.2008 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak yaşlılık aylığının yapılan inceleme sonucu düzenlenen 17.08.2012 tarihli rapor gereği iptal edildiğini, müvekkilinin düzenlenen inceleme raporu sonucu yurt dışında gerçekleşen 1986-1993 yılları arası çalışmasının geçersiz sayılarak iptal edildiğini, müvekkilin söz konusu hizmetinin ...

Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği tarafından düzenlenen hizmet cetvelinde açıkça görüldüğünü ve bu hizmet cetvelinin doğruluğunun ...

Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği tarafından teyit edildiğini, müvekkilin yaşlılık aylığının iptal edilmesi akabinde tarafına yersiz ödeme adı altında borç çıkartıldığını belirterek davalı kurumun yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işleminin iptaline, müvekkilinin yersiz ödeme ve yersiz sağlık hizmeti gideri olarak her hangi bir borcunun olmadığının tespitine, haksız kesilen emekli maaşının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalıların Cevapları; Davalı-karşı davacı vekili, davacının yurt dışı hizmet belgesinin sahte içerikli olduğunun tespit edilmesi nedeniyle bu belgeye istinaden kazandırılan hizmetler iptal edildiğinden yaşlılık aylığı alma hakkını kaybettiğini ve yersiz yapılan her türlü ödemenin 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi gereğince geri alınması gerektiğini belirterek, yersiz ödemelerin davacıdan tahsili ile işlemin iptali için haksız açılan davanın ise reddine karar verilmesini istemiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

" ASIL DAVANIN KABULÜNE," Davacı-karşı davalının, yaşlılık aylığının iptaline ilişkin kurum işlemlerinin iptaline, Davacı-karşı davalının, yersiz ödenen aylıklar yönünden davalı-karşı davacı kuruma borçlu olmadığının tespitine,Davacı-karşı davalının haksız yere kesilen yaşlılık aylığının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi yönündeki isteminin kabulüne, davacı-karşı davalının kesilen yaşlılık aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıya ödenmesine,Davacı-karşı davalının,

yersiz ödendiği iddia edilen sağlık giderleri yönünden davalı-karşı davacıya borçlu olmadığının tespiti yönündeki istemin kabulüne, davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacı tarafından ödenen sağlık giderleri yönünden davalı-karşı davacı kuruma borçlu olmadığının tespitine,

" KARŞI DAVANIN REDDİNE" karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri,

Davalı Kurum Vekili; davacının hukuki değerden yoksun ve hatadan kaynaklanan Kurum işlemine dayalı olarak herhangi bir hak kazanmasının mümkün olmadığını, yargılama aşamasında toplanan deliller ile müfettiş raporu arasındaki çelişkinin giderilmediğini, eksik incelemeye dayalı karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının ve sigortalılığın geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine yöneliktir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi 2012/168E. Numaralı dosyanın sunulmuş davacıya ait pasaport fotokobileri sunulduğu, Emniyet Müdürlüğüne yazı cevabında davacının 1992 yılından sonra yurt dışı giriş-çıkış kayıtlarının bulunmadığı, ... Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğince düzenlen belgenin gerçekliği konusunda yapılan araştırmaya verilen cevapta davacının 24.6.1979-6.8.1981 tarihleri arasında ... isimli Libya merkezli işveren nezdinde, 11.8.1981-30.10.1985 tarihleri arasında ... isimli Libya merkezli işveren nezdinde, 1.1.986-2.11.1993 tarihleri arasında ...-... isimli Türk şirketi nezdinde yine Libya da çalışma kaydının bulunduğu,Kurum denetmen raporu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının yurda giriş-çıkışları ve bu tarihler arasında yurt dışında olup olmadığı ortaya konulmadan, Libya çalışma belgesi celp edilerek tercümesi yaptırmadan, davacının ücretinin nasıl aldığına ilişkin araştırma yapmadan eksik inceleme ve araştırma neticesi yazılı şekilde kurulan hüküm hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Yapılacak iş, öncelikle davacıya ücretini nasıl aldığını açıklatmak, banka aracılığıyla Türkiye' ye para gönderip göndermediğini sorularak davacıya ait ilgili banka kayıtlarını istemek, davacıya ait tahsis dosyasını getirtmek, Emniyet arşiv araştırması yaptırmak suretiyle davacının borçlanmak istediği süredeki yurda giriş ve çıkış tarihlerini netleştirmek, davacının Libya çalışma belgesi celp edilerek tercümesi yaptırmak ayrıca Dışişleri Bakanlığından veya mümkünse Trablus Büyükelçiliğinden davacıya ait yurt dışı hizmet belgesine dayanak olan bilgi ve belgeler istemekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece Mahkemesi kararının BOZULMASI gerekmiştir.