Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5381 K.2019/3519

Davacı, davalılardan işverene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 07/02/2007-16/08/2008 tarihleri arasında davalı yerinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemizin 12/05/2015 tarih, 2014/26405 Esas ve 2016/10635 Karar sayılı Bozma ilamı üzerine, Davanın kabulü ile; Davacının, davalı ...' a ait 1010764 sicil sayılı iş yerinde 07/02/2007 tarihinden 16/08/2008 tarihine kadar kesintisiz bir şekilde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.)

Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde Yargıtay'ın temyiz eden tarafın yararına olarak verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme artık, temyiz eden tarafın önceki bozulan karara oranla daha aleyhine bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir. Aksi halde usul hükümleri ile hedef tutulan istikrar zedelenir ve mahkeme kararlarına karşı güven sarsılır.

Somut olayda, mahkemenin 30/01/2014 tarih, 2014/26405 Esas ve 2015/10635 Karar sayılı kararı ile davacının davalı ...' a ait 1010764 numaralı işyerinde 07/02/2007-11/04/2008 tarihleri arasında sigortalı şekilde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verildiği, kararın davalı kurum vekili tarafından temyiz edildiği, Dairemiz tarafından eksik inceleme ve ararştırma ile karar verildiğinden bahisle bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildiği ve Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda araştırmanın genişletildiği,

buna göre 07/02/2007-11/04/2008 tarihleri arasında geçen çalışmasının tespitine karar verilmesinde bir hata bulunmadığı, ancak mahkemenin 30/01/2014 tarih, 2014/26405 Esas ve 2015/10635 Karar sayılı kararını temyiz etmeyen davacı lehine ve temyiz eden davalı kurum aleyhine karar verilemeyeceği göz önünde bulundurulmadan 11/04/2008 tarihinden 16/08/2008 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, Dairemizin 12/05/2015 tarih, 2014/26405 Esas ve 2016/10635 Karar sayılı Bozma ilamı üzerine, mahkemenin 30/01/2014 tarih, 2014/26405 Esas ve 2015/10635 Karar sayılı kararını temyiz etmeyen davacı lehine 12/04/2008- 16/08/2008 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmiş olması usul ve Yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.