Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5456 K.2019/5919

İstinaf Başvurusu ; Davalı Kurum vekili; dava konusu kesintilerin kurum hesabına intikal edip etmediğinin araştırılmadığı, kurumca davacının zirai kaydı olmayan dönemler ve kuruma intikal eden kesintisi bulunmayan tarihler için kurumca işlem yapılmadığı, eksik araştırma ile karar verildiği gerekçeleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı : " Davalı tarafın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE, " karar verilmiştir.

E)Temyiz: Davalı kurum vekili istinaf talebindeki gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, davacının 01/11/2008-01/11/2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 01/11/2008-01/11/2011 tarihleri arasında tarım-bağkur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince karar usul ve yasaya uygun bulunarak davalı kurum temyizinin esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 02/07/2012 tarihli ziraat oda kaydına istinaden aynı tarihten itibaren tarım bağ-kur sigortalılığının başlatıldığı, davacının 17/11/2014 tarihli talebi ile prim kesintilerinin hesabına işlenmesini talep ettiği, bunun üzerine 30/10/2008 ve 30/11/2008 tarihli iki adet prim kesintisinin hesabına işlendiği, davacının bu kez hesabına işlenen prim kesintileri dikkate alınarak hizmet verilmesini talep ettiği, ancak kurumun 21/10/2015 tarihli cevabı ile 01/10/2008 tarihi sonrasında tevkifata dayalı işlem yapılmadığından talebinin reddedildiği,

14/05/2008- 01/11/2011 tarihleri arasında ve yine 02/07/2012 tarihinden başlayan ziraat oda kaydının bulunduğu, 30/10/2008 ve 30/11/2008 tarihli prim kesintilerinin neden kaynaklandığı, yine davacının ihtilaflı dönemde başkaca prim kesintisi ve/veya ürün teslimi olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, uyuşmazlık konusu 30/10/2008 ve 30/11/2008 tarihli prim kesintilerinin tarımsal faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmadan, ilgili prim kesintilerine ilişkin müstahsil makbuzları dosya içerisine alınmadan, başkaca prim kesintisi ve/ veya ürün teslimi olup olmadığı araştırılmadan, prim kesintisi ve ürün teslimine ilişkin belge bulunmayan sürelerin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının kurum hesaplarına intikal eden 30/10/2008 ve 30/11/2008 tarihli kesintilerinin tarımsal faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırmak, kesintilere ilişkin varsa müstahsil makbuzlarını istemek, yine davaının ihtilaflı dönemde başka sigorta kollarından sigortalılığı bulunup bulunmadığını davalı kurumdan sormak, prim kesintisi ve ürün teslimi bulunmayan yıllarda, prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığı araştırılarak,

bulunmadığının anlaşılması halinde 30/10/2008 ve 30/11/2008 tarihli kesintiler tarımsal faaliyetten kaynaklanmakta ise 01/11/2008- 31/12/2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek, bulunması halinde ise yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibarettir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı kaldırılmasına ve ilk derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.