Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5501 K.2019/7000

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.08.1997 - 01.06.2011 tarileri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyurak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.08.1997- 01.06.2011 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulup yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı işveren ...’ye ait işyerinde 01.08.1997- 10.11.2008 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Mahkemenin 19/06/2014, 2012/138 E. 2014/147 K. sayılı davanın kısmen kabulüne dair kararı, Dairemizin 20.10.2015 tarih, 2014/22796 E. 2015/18855 K. sayılı kararı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, bozma ilamından sonra ... Mal Müdürlüğü'nün 17/08/2016 tarihli yazısı ve eki olan yoklama fişinde davalı ...'nin vergi mükellefi olarak mükellefiyetinin 01/09/1988 tarihinde başladığı 31/12/2013 tarihi itibariyle sona erdiğinin bildirildiği, ... Sütçü ve Yoğurtçular Esnaf Odası'nın 10/04/2017 tarihli yazısı ile davalı ...'nin oda kaydının bulunduğunun belirtildiği, davalı adına elektrik, su, telefon gibi aboneliklerin bulunup bulunmadığının ilgili Kurumlardan sorulduğu, yapılan kolluk araştırması neticesi düzenlenen tutanağın dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, bozma kararına uyma doğrultusunda karar verilmiş ise de, davalı işverene ait işyeri 25.12.2004 tarihinde kapsama alındığı halde öncesinde faal olup olmadığı araştırılmadan, davacının çalıştığı süreye ilişkin yeteri kadar tanık dinlenerek çalıştığı hizmet süreleri netleştirilmeden eksik araştırma ve inceleme sonucu verilen karar isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davalı ...’nin süt topladığı Yakuplu köyü civarındaki köylerin hangileri olduğunun kendisine açıklattırılarak, anılan köylerin tespit edilmesi halinde, bu köylerin muhtar ve azalarından, süt üretimi yaparak davalıya kimlerin süt sattığına ilişkin beyanlarını almak, işyerinin davalı dönemde faal olduğunun anlaşılması halinde ise dönem bordroları bulunmadığından ve dinlenen tanık beyanları yetersiz olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak suretiyle davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilmek suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.