Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5594 K.2019/6727

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı

" ... tüm dosya kapsamı ışığında; davacının vergi mükellefi olarak Bağ-Kur sigortalısı olmak için 01/12/2014 tarihine kadar davalı kuruma herhangi bir başvurusunun olmadığı, 30/06/1999-18/09/2003 tarihleri arasında zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olmasına kanunen imkan bulunmadığı, 1479 sayılı kanunun geçici 10. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için 15 tam yıl prim ödeme gün sayısı bulunması gerektiği halde toplam 3033 gün prim ödeme gün sayısı bulunduğu, yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunduğu 03/12/2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanmasına kanunen imkan bulunmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar vermiştir.

İstinaf Başvurusu ; Davacı vekili, davacının 1998 yılına ait vergi kaydı bulunduğu, yine aynı yıla ait pancar ekiminden prim kesintisi olduğu, emekli olması için kurum tarafından kendisine 16.000 TL ödenmesi gerektiğinin bildirildiği, ödediği halde emekli edilmediği ve re'sen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı : Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

E)Temyiz:

Davacı vekili: İstinaf talebindeki aynı gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davacının talebi, 5400 prim günü bulunduğu gerekçesi ile yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkindir. Yaşlılık aylığı talebinin içerisinde kurumun sigortalılık iptal işleminin de olduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacının 2926 sayılı Kanun sigortalılık süresinde ihtilaf olup öncelikle bunun karara bağlanması gerekmektedir.

Mahkemece hükümde yazıldığı şekilde davanın reddine karar verilmiş olmakla Bölge Adliye Mahkemesince karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

05/01/1998 tarihli kurum yazısı ile 31/03/1995 tarihli prim kesintisine istinaden 31/03/1995 tarihinde davacının 2926 sayılı Kanun sigortalılığının başlatıldığının bildirildiği, davacının 01/01/1995 tarihinden itibaren kesintisiz 2926 sayılı Kanun sigortalısı kabul edildiği, 03/12/2013 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve tüm prim borçlarını ödediği, ancak davalı kurum tarafından tarım bağ-kur sigortalılık süreleri prim kesintilerine göre yeniden düzenlenerek 01/05/1995-31/12/1995, 01/05/1998- 31/12/1998, 01/06/2001-31/12/2001, 01/06/2007- 03/12/2013 tarihleri arasında tarım bağ-kur sigortalısı kabul edildiği,

21/04/1995, 17/04/1998, 23/05/2001 ve 22/05/2007 tarihlerinde prim kesintileri bulunduğu, 30/06/1999-18/09/2003 tarihleri arasında nakliyecilikten vergi kaydı, 27/11/2008 tarihinden başlayan ziraat oda kaydı bulunduğu, davacı tanıklarının davacının tarımla uğraştığını beyan ettikleri, 27/11/2014 tarihli bildirgesine istinaden 01/03/2011 tarihli vergi kaydına göre 5510 sayılı Kanun esnaf bağ-kur gereği sigortalılığının başlatıldığı ve 03/12/2013 tarihine kadar devam ettiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacının yaşlılık aylığı talebinin içerisinde tarım bağ-kur sigortalılık sürelerinin tespiti talebi de bulunduğu gözetilmeksizin yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirmek hatalıdır.

Yapılacak iş, öncelikle davacının 2926 sayılı kanun sigortalılığına giriş bildirgesinin hangi tarihte kuruma verildiğini netleştirmek, akabinde davacının iptal edilen sigortalılık sürelerinde tarım bağ-kur sigortalılık koşullarını taşıyıp taşımadığını belirlemek ve sonucuna göre 2926 sayılı kanun sigortalılık süreleri belirlendikten sonra yaşlılık aylığı koşullarını değerlendirmekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.

G)Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,