Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5876 K.2019/7106

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 16/05/2003- 15/09/2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, Dairemizin 06/12/2016 tarih ,2015/18268 Esas ve 2016/14758 karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davacının hizmet tespiti davasının kısmen kabulü ile davacının davalı iş yerinde 02/12/2006 - 15/09/2011 tarihleri arasında asgari ücretle kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısımlarının dışlanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 16/05/2003 ve 28/01/2004 tarihlerinde ... işyeri sicil numaralı davalı ... İnşaat … işyerinden , 17/01/2005 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ... Mobilya… ünvanlı işyerinden, 21/10/2005 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ... İnşaat Ltd.Şti ünvanlı işyerinden , 25/06/2006 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ... Mobilya Dekorasyon ünvanlı işyerinden, 28/12/2006 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ...

Mobilya Dekorasyon ünvanlı işyerinden, 18/10/2007 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ... İnşaat Taah.Tic. ünvanlı işyerinden , 18/03/2008 tarihinde ... ünvanlı işyerinden, 02/04/2008 tarihinde ... işyeri sicil numaralı ... İnş.Taah.Ltd.Şti ünvanlı işyerinden işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği, 16/05/3003 – 15/09/2011 tarihleri arasında bu işyerlerinden kısmi bildirimlerin yapıldığı, bozma sonrasında yapılan araştırma neticesinde; ... işyeri sicil numaralı ...

Mobilya Dekorasyon Orman Ürünleri İnş. San. Tic. Ltd.Şti ünvanlı işyeri dışında , diğer tüm sigorta bildirimlerinin yapıldığı şirketler ile davalı şirket arasında organik bağ bulunduğu anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından biri 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddelerine göre Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

Yasada yer alan 5 yıllık süre hak düşürücü olup mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınması gerektiği gibi davacının aynı işyerinde çalışmasını sürdürmesinin veya 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının, hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmayacağı ve hak düşürücü sürenin, kesilmesi ve durmasının mümkün bulunmadığı hukuksal gerçeği de ortadadır.

İşverenin, çalıştırmış olduğu sigortalılara ait hangi belgeleri Kuruma vermesi gerektiği Kanun'un 79/1.maddesinde açıkça ifade edildiği üzere yönetmeliğe bırakılmıştır. Atıf yapılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin dördüncü kısmında işverence verilecek belgeler düzenlenmiştir. Bunlar, aylık sigorta primleri bildirgesi (SSİYön.Madde16) , dört aylık sigorta primleri bordrosu (SSİYön. Madde 17), sigortalı hesap fişi (SSİY. Yön. Madde 18) vs.dir.

Yönetmelikte sayılan bu belgelerden birisinin dahi verilmiş olması halinde artık Kanun'un 79/10 (eski 8) maddesinde yer alan hak düşürücü süreden söz edilemez. Yargıtay uygulamasında anılan maddenin yorumu geniş tutulmakta; eğer sayılan belgelerden birisi işveren tarafından verilmişse burada Kurumun işçinin çalışmasından haberdar olduğu ve artık hizmet tespiti davası için hak düşürücü sürenin varlığından söz edilemeyeceği kabul edilmektedir.

Maddede belirtildiği üzere yönetmelikle tespit edilen belgelerin (işe giriş bildirgesi) verilmesi durumunda hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği gibi çalışmaların sigorta müfettiş raporu ile saptanması durumunda da hak düşürücü sürenin geçtiğinden sözedilemeyeceği açıktır. Davacının sigortalı çalışmalarının Kuruma kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü süre işlemeyecektir. (Hukuk Genel Kurulunun 23.06.2004 gün ve 2004/21-369 E, 2004/371 K. sayılı kararı )

Somut olayda; davalı işverence davacı adına düzenlenmiş 16/05/2003 tarihli ilk işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği ve davacının 2011 yılına kadar girişli çıkışlı olarak sigorta bildirimlerinin yapıldığı ve bildirimlerin yapıldığı işyerleri arasında organik bağ bulunduğu anlaşılmıştır.Ancak 26/01/2006- 01/12/2006 tarihleri arasındaki 1042790.33 işyeri sicil numaralı ... Mobilya Dekorasyon Orm.Ür.Ltd.Şti’nin davalı şirket ile arasında herhangi bir organik bağ bulunmadığı gerekçesiyle , hizmet tespitinin istendiği 16/05/2003-26/01/2006 tarihleri arasındaki çalışmalar açısından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemeyecektir.

Yapılacak iş; öncelikle mahkemece kabul edilen dönemler açısından puantaj kartlarında yer alan davacının imzaladığı dönemleri dikkate almak, davacıya 26/01/2006- 01/12/2006 tarihleri arasındaki ... işyeri sicil numaralı ... Mobilya Dekorasyon Orm.Ür.Ltd.Şti’nde geçen çalışmaları açıklatmak, dava dışı ... Mobilya Dekorasyon Orm.Ür.Ltd.Şti’nde geçen ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı tanıkların adresleri araştırıp tespit ederek, re’sen bunların bilgilerine başvurmak, tanıklar dinlenildikten sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının ve davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.