Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/6029 K.2019/7011

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle 289,000.00.- TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan ... İnş. Nak. Pet. Ürün Tur. San. Tic. Ltd. Şti ve ...den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalıdan ... İnş. Nak. Pet. Ürün Tur. San. Tic. Ltd.

Şti vekilince duruşmasız ve davalılardan ... Şehirler İnş. Otom. Mat. Enerji San. Ve Tic. A.Ş. vekilince duruşmalı talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/11/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü yapılan tebligata rağmen taraflar adına kimsenin gelmediği çağrılarak anlaşıldı. Davacı ile davalılardan ... Şehirler İnş. Otom. Mat. Enerji San. Ve Tic.

A.Ş. vekilleri duruşmaya katılamayacaklarına dair mazeret dilekçesi gönderdiler. Duruşmaya başlanarak incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildi ve aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 50.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının iş kazası sonucu %49,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, hükme esas kusur raporunda davacının %10, davalı... Şehirler İnş. Oto. Mat. En. San. ve Tic. A.Ş.'nin toplamda %50, davalı ... İnş. Nak. Pet. Ür. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin toplamda %40 oranında kusurlu oldukları, davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin ise 25/09/2012 tarihli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün

belediye yapı kontrol müdürlüğüne gönderdiği yazıda yapı denetim firması çalışanlarının, yapı müteahhidinin ve şantiye şefinin savunmalarının incelenmesi sonucunda şantiye şefinin 05-15/07/2012 tarihleri arasında izinli olduğunu beyan ettiği, yapı denetleme defterinde şantiye şefinin izinli olduğu süre boyunca inşaatın durdurulduğunun belirtildiği, müteahhid tarafından yapının inşaatına denetimsiz olarak devam edildiği ve söz konusu kazanın oluşumuna sebebiyet verildiği belirtilerek, Yapı Denetim Yönetmeliği'nin 9.4 ve 9.6 maddelerine aykırı davranıldığı,

durması gereken inşaat faaliyetlerinin denetimsiz bir şekilde devam ettirilmesi nedeniyle kusursuz olduğu yönünde görüş bildirildiği, aynı iş kazasında vefat eden diğer bir işçinin hak sahiplerinin aynı davalılara karşı açtıkları ve ... 1. İş Mahkemesi'nin 2012/1029 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kusur raporunda müteveffa işçinin %10, davalı ... Şehirler İnş. Oto. Mat. En. San. ve Tic. A.Ş.'nin %50, davalı ... İnş. Nak. Pet. Ür. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin %25, davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti'nin %15 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, yine aynı iş kazasına ilişkin olarak ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/62 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan kovuşturma sonucunda davalı ... şirketinin yetkilileri ile davalı ... şirketinin müdürü ile işçisinin yargılandıkları ve ceza aldıkları, dosyanın halen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arşivinde bulunduğu, bu ceza dava dosyasında itibar edilen 24/03/2014 tarihli kusur raporunda davalı ... şirketi yetkililerinin asli kusurlu, davalı ... şirketinin müdürü ile işçisinin tali kusurlu olduklarının belirtildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarında olay İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş aktinden doğan işçiyi gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulu'nun 16/06/2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı kararı da aynı yöndedir.)

Bu açıklamalar doğrultusunda şüphesiz ki tarafların kusur durumu irdelenirken konusunda ehil bilirkişilere olayı inceletmek kadar olaya neden olan tüm saiklerin bir bütün olarak ele alındığı, bu kapsamda taraflarca ortaya konulan iddia ve savunmalar ile tüm delillerin titizlikle değerlendirildiği ayrıca aynı olaya ilişkin alınan raporlar arasında ihtilaf var ise bu ihtilafların giderildiği bir kusur raporunun hükme esas alınması gerektiği izahtan varestedir.

Somut olaya geldiğimizde; yukarıda açıklanan kusur raporları arasındaki çelişki giderildikten sonra sonuca gidilmesi gerekirken, yeterli inceleme yapılmaksızın karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılması gereken iş; hükme esas kusur raporunda bahsedilen yapı denetim defteri aslını, ceza dava dosyasında alınan bilirkişi kusur raporları ile aynı iş kazasında vefat eden diğer işçinin hak sahiplerinin aynı davalılara karşı açtıkları ... 1. İş Mahkemesi'nin 2012/1029 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kusur raporlarını dosyaya celp ettikten sonra yapı denetim defterinin ve içindeki kayıtların geçerliliğini değerlendirmek, kusur raporları arasındaki çelişkiyi gidermek üzere İş Kanunu‘nun 77. maddesi kapsamında tarafların iş güvenliği konusunda sorumluluklarının tespiti açısından dosyanın alanında uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetine incelettirilerek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.