Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/6113 K.2019/6985

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 11/06/1998-31/01/2005 döneminde Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma öncesi aşamada verilen ...

İş Mahkemesinin 26/07/2012 tarihli 2009/68E., 2012/757K. numaralı karar ile davacının davasının kısmen kabulü ile Abuzer Büyükelçi yönünden açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davacının davalı iş verene iş yerinden kuruma bildirilen süreler hariç olmak kaydı ile 01/02/2001 tarihinden 31/05/2002 tarihine kadar asgari ücretle sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine, 01/02/2001 tarihinden önceki çalışmaların hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiş; bu kararı davalılar temyiz etmiş ise de davacı tarafından temyiz edilmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan araştırma sonunda ... İş Mahkemesi' nin 04/04/2017 tarih 2013/240 E., 2017/191 K. numaralı kararında ise davanın kabulüne, davacının davalı ... adına işlem gören 25.171.44 sicilde kayıtlı işyerinde 01/01/1997-13/10/1998 tarihleri arasında 642 gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle, 4158044/01 sicildeki ...Unlu Mamüller Ltd.

Şti. ye ait fırın işyerinde 14/10/1998-31/05/2002 tarihleri arasındaki dönemde ( bildirimler dışlanarak) 827 gün asgari ücretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar vermiştir.

Dairemizin 26/06/2018 tarih 2017/3189E. 2018/5669K. numaralı kararı ile "Somut olayda, bozma öncesi verilen kararda davacının hizmet tespitine ilişkin çalışma başlangıcı 01/02/2001 olarak kabul edilip, bu husus davacı tarafından temyiz edilmediğine göre bu durum davalı bakımından usulü müktesep hak oluşturacağından bozma sonrası yapılan araştırmalar da dikkate alınarak bozma öncesi karardaki gibi hüküm kurulması gerekirken

davalı yararına oluşan usulü müktesap hakka aykırı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Öte yandan, davalı şirketin adı ...Unlu Mamüller Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olduğu halde gerekçeli karar başlığında ...Unlu Mamüller Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak hatalıdır." denilerek yerel mahkeme hükmünün bozulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkeme bozma ilamına uyduğu halde, davacının davalı ... adına işlem gören 25.171.44 sicilde kayıtlı işyerinde 01/01/1997-13/10/1998 tarihleri arasında 642 gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle, 4158044/01 sicildeki ...unlu mamüller ltd. Şti. Ye ait fırın işyerinde 01/02/2001-31/05/2002 tarihleri arasındaki dönemde ( bildirimler dışlanarak) 827 gün asgari ücretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, ilişkin karar verilmiş ise de bu sonuca yine bozma ilamında belirtilen, davalı taraf yararına oluşan usuli müktesep hak dikkate alınmaksızın varılmıştır.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olayda Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyulmuş ancak, yukarıda ifade edilen ve bozma ilamında belirtilen usuli müktesep haklara riayet edilmeden karar verilmiştir. Davacının hizmet tespitine ilişkin çalışma başlangıcı 01/02/2001 tarihi olarak kabul edilip, bu husus davacı tarafından temyiz edilmediğine göre bu durum davalı bakımından usulü müktesep hak oluşturacağı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, davalı yararına oluşan usulü müktesap hakka aykırı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.