Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/6224 K.2019/5916

Davacı, vergi kaydının başladığı tarihten itibaren zorunlu sigortalı sayılması gerektiğini belirterek sigortalılık başlangıç tarihinin vergi kaydının başladığı 02/02/1991 tarihinden itibaren tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalının Cevabı :

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu, davacının süresinde başvurusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı :

Mahkemece, “1-Davacının davasının kabulü ile, Davacının 02/02/1991 tarihinde zorunlu bağkur sigortalılığının yasal koşullarını taşıdığının tespitine” karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı kurum vekili; Kurum işlemlerinde bir hata bulunmadığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, “... 19. İş Mahkemesinin 26/02/2018 tarihli, 2016/372 Esas-2018/43 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.

F) Temyiz :

Davalı kurum vekili, istinaf dilekçesindeki gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının vergide kayıtlı olduğu 02/02/1991 tarihinden itibaren esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 02/02/1991-31/03/1991, 14/08/1996- 26/05/1997 ve 28/05/1997-30/04/2004 tarihleri arasında onarım işinden vergi mükellefiyetinin bulunduğu, 18/02/1991 tarihinden itibaren devam eden ... Radyo Pikap Teyp ve Tv. Tamirciler Odası kaydı bulunduğu, 08/07/1998 tarihinden itibaren devam eden ... Esnaf ve Sanatkar Sicil Müdürlüğü'nde kaydı bulunduğu, 08/11/2000 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden giriş bildirgesine göre 04/10/2000 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalılık tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler.

02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Somut olayda, davacının giriş bildirgesinin 02/08/2003 tarihinden önce 08/11/2000 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği anlaşıldığından 04/10/2000 tarihi öncesi kayıtlarına göre sigortalı olduğunun kabul edilmesi doğru ise de davacı Bağ-Kur kapsamında sigortalı olduğu sürelerin tespitini amaçladığından bu süreler belirlenmeden sadece sigorta başlangıç tarihinin tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.