Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/6360 K.2019/3939

Davacı, takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dava, trafik kazası nedeniyle rücuen tazminattan kaynaklanan itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir. 2-Mahkemece, 09/05/2018 tarihli kararda, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptali ile 14.137,39TL için takibe devam edilmesine; davalı ... Makine Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptali ile 212.060,83TL için takibe devam edilmesine; kusur oranları yargılama aşamasında belirlendiğinden için icra inkar tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden, temyiz incelemesine konu davanın davacısı olan ... Belediyesi’nin trafik iş kazasında ölen işçinin asıl işvereni olduğu, kazalı işçinin 01/06/2004 tarihli trafik iş kazasında vefat ettiği, muris işçinin hak sahipleri tarafından asıl işveren Belediye aleyhine açılan ...

İş Mah. 2008/138E 2010/156 K. sayılı davasında, hak sahiplerinden eş için 17.800,94TL maddi 60.000,00TL manevi, çocuk için 30.000,00TL manevi tazminatın davalı asıl işveren Belediye’den tahsiline karar verildiği, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin onaması ile hükmün kesinleştiği, bahsedilen bu dosyada muris işçinin %20, davalı asıl işveren Belediye’nin %80, dava dışı ....’in ise Belediye kusuru içerisinde değerlendirilmek üzere %5 kusurlu kabul edildiği, ilamın icraya konu edildiği ve fer’ileriyle birlikte 254.473,00TL olarak asıl işveren Belediye tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığı,

Belediye tarafından rücu amacıyla diğer sorumlular ... ve kazalı işçiyi istihdam eden alt işveren ... Mak. İnş. Ltd. Şti.ye karşı ...

1. İcra Müdürlüğü’nün 2012/1340 sayılı ilamsız İcra takibi dosyası ile talepte bulunulduğu, rücu amaçlı icra dosyasındaki takip çıkışının fer’ileriyle birlikte 285.300,31TL ye ulaştığı, takip borçluları tarafından icra takibine itiraz edildiği ve itiraz üzerine 1 yıllık sürede takip alacaklısı tarafından itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

3-Müteselsil borçluluk, birden fazla borçlunun her birinin, alacaklıya borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin edimi yerine getirmesi halinde borcun sona erdiği ve buna bağlı olarak diğer borçluların da borçtan kurtuldukları bir birlikte borçluluk halidir. Alacaklı, müteselsil sorumlulardan her birinden tazminat borcunun tamamını veya bir kısmını ifa etmelerini talep edebilecektir.

Bu durumda, alacaklının başvurduğu ve payına düşenden daha fazla bir miktar için alacaklıyı tatmin eden müteselsil borçlunun, bu fazla miktar için sigortalının iş kazasına uğramasında kusurları bulunan diğer müteselsil borçlulara, onların iç ilişkideki kusurları oranında, rücû etme hakkı doğacaktır. Ödeme yapan müteselsil borçlunun diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkını kullanması durumunda rücu edilebileceği miktar hesaplanırken kazalının kusurunun dışlanması gerekir.

Diğer bir deyişle kazalının veya vefat etmesi durumunda hak sahiplerinin açtıkları maddi ve tazminat davalarında belirlenen kusur oranlarının, müteselsil borçluların kendi iç ilişkilerini ilgilendiren rücu davalarında oranlar değişmeksizin dikkate alınması mümkün değildir.

Zira, hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak elde edemez ilkesine göre sigortalılar veya hak sahiplerinin açtıkları tazminat davalarında maddi zarar tutarları hesaplanırken veya manevi tazminat tutarları takdir edilirken kazalının kusuru dışlanmakta, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan diğer kişilerin kusur oranları göz önünde bulundurulmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, müteveffa işçinin yakınları tarafından açılan tazminat davasında, iş kazasının meydana gelmesinde davacılar murisinin %20 kusurlu kabul edilmesine rağmen, eldeki dosyada alınan kusur raporunda muris işçinin %10 kusurlu sayıldığı, oysa kesinleşen dosyadaki gibi sigortalının %20 lik kusuru dikkate alınarak ve bu dosyadaki kusur oranından dışlanarak %80 kusur içinde diğer tüm sorumluların kusur oranları belirlenerek ve itirazın iptaline konu edilen icra dosyasındaki takip çıkışı 285.300,31TL üzerinden hesaplama yapılarak davalı takip borçlularının sorumlu olduğu miktarların belirlenmesi gerekirken, buna aykırı şekilde kusur raporu alınması ve hesaplama yapılması isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tüm tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.