Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/7023 K.2019/5826

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozma üzerine ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davacı, davalı ...'na bağlı ... , ... ve ... Halk Eğitim Müdürlüğü'nde 1980 yılından 2000 yılına kadar halıcılık usta öğreticisi sıfatıyla çalıştığını Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının halıcılık usta öğretici sıfatıyla ..., ... ve ... Halk Eğitim Merkezlerinde çalıştığı adına kısmi bildirimlerin yapıldığı, dönem ve imzalı ücret bordrolarının bir kısmının dosya arasına alındığı, dairemiz bozması sonrası ... Halk Eğitim Merkezinde çalışan bordro tanıklarının dinlendiği, bilirkişi raporu alındığı anlaşılmaktadır.

İmzalı ücret bordroları davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Davalı işveren tarafından 1993-2000 yılları arasına ilişkin bir kısım imzalı ücret bordroları ibraz edilmiştir. Davalı tarafından imzalı ücret bordrosu ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan bu aylardaki bildirilmeyen süreler yönünden ret kararı vermek gerekmektedir.

Somut olayda, imzalı ücret bordroları dikkate alınmadan, kursların açık olduğu dönemler belirlenmeden, ... ve ... Halk Eğitim merkezlerinde nizalı dönemde çalışan bordro tanıkları veya kadrolu çalışanlar dinlenmeden, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Yapılacak iş; davacıya imzalı ücret bordrolarındaki imzaların kendisine ait olup olmadığını sormak, davacının imza inkârı halinde bu bordrolardaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak, eli ürünü olduğu anlaşılan dönemler yönünden imzalı ücret bordrosunda belirtilen kadar çalıştığını kabul etmek, eli ürünü olmadığı anlaşılan dönemler ile ücret bordrosu olmayan dönemler yönünden ise;

... ve ... çalışma dönemlerindeki bordrolardan nizalı dönemin tamamında çalışması olan bordro tanıklarını res'en tespit edip dinlemek, gerektiğinde Halk Eğitim merkezlerinde nizalı dönemde çalışan müdür veya yardımcısı gibi kadrolu personeli dinlemek, davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılardan Kurum ile ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.