Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/7186 K.2019/6709

Davacı, ... ... Şeker Fabrikası' na baba adı hatalı beyanla ... olarak geçmiş kaydının ... olarak düzeltilmesine, 1996 ve 1999 yıllarındaki prim kesintilerine istinaden 1996 yılı ile 1999 yıllarında Bağ-Kurlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalının Cevabı :

Davalı Kurum vekili, zamanaşımının geçtiği, davacının kuruma müracaat şartını yerine getirmediği, davanın tanık beyanları ile kanıtlanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesinin Kararı ve Gerekçesi :

Mahkemece, “Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

1-Davacının Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü ... ... Şeker Fabrikası'nın kayıtlarında 1996 yılı tevkifat kesintisinde "... kızı ..." ve 1999 yılı tevkifat kesintisinde "... kızı ..." olarak belirtilen hatalı kaydın gerçeğe uygun olarak "... kızı ..." olarak düzeltilmesine,

2-Davacının 01/06/1997-31/12/1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım bağkur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,” karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, kuruma müracaat etme zorunluluğunu yerine getirmediği, kurum kayıtlarında gözükmeyen bir çalışmanın tanık beyanları ile kanıtlanamayacağını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

E) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararı ve Gerekçesi :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, “ ... 1. İş Mahkemesi'nden verilen 20/03/2018 tarih, 2017/250 Esas ve 2018/113 Karar sayılı kararına yönelik davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

F) Temyiz :

Davalı Kurum vekili, istinaf talebindeki aynı gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 64. maddesi ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. Maddesine eklenen 3. fıkra ile, “31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur.

Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü getirilmiştir.

Hukuk yargılamasında, mevzuatın yürürlüğe girdiği tarihten önceki olayların hukuki sonuçlarına, bu olaylar hangi mevzuat yürürlükte iken gerçekleşmişse kural olarak o mevzuat hükümleri uygulanır. Mevzuatın yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan işlemlerin hukuken bağlayıcı olup olmadıkları ve sonuçları, bu tarihten sonra dahi, yapıldıkları sırada yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenir.

Somut olayda, davacının davalı Kuruma dava tarihinden sonra başvurusu bulunduğu, ancak dava 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu' nun 7/3. maddesinin yürürlük tarihinden sonra açılmış olup dava tarihinden önce kuruma başvurusu bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır. Söz konusu hüküm gereğince Kuruma dava tarihinden önce başvuru yapılması dava şartı olup davacının Kuruma başvuru yapıp yapmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş, davacının dava açmadan önce Kuruma başvurusunun bulunup bulunmadığını araştırmak, Kuruma dava tarihinden önce başvuru yapmadığının anlaşılması halinde dava şartı yokluğundan usulden davanın reddine karar vermek, Kuruma dava tarihi öncesinde başvuru yaptığının anlaşılması halinde ise dava dışı ... kızı 01/10/1958 doğumlu ...' nin davaya konu müstahsil makbuzları ile ilgili hak iddiası olup olmadığına ilişkin beyanını almak, hak iddiası var ise usulüne uygun olarak davaya dahil edilmesi için davacıya süre vermek, savunmasını almak ve delillerini ibraz etmesini sağlamak, söz konusu müstahsil makbuzunun aslını istemek ve bu belgeyi kuruma kimin ibraz ettiği de araştırılarak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabul edilmesi ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının BOZULMASI gerekmiştir.

H) Sonuç: