Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/906 K.2019/1417

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı ve davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

A)Davacı İstemi :

Davacı, davalı Kurum tarafından işleme alınmayan 01.01.2010 - 31.12.2010 tarihler arasındaki dönemlere ilişkin, şirket tarafından 5510 sayılı kanunun 81. maddesi uyarınca fazlaca ödenen 1.0000,00 TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ) alacağın tamamına, kesilme tarihlerinden itibaren kademeli uygulanacak avans faiz ile birlikte davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 25.04.2016 tarihli dilekçe ile talebini 140.219,14 TL'nin ödemeyi takip eden aybaşından itibaren yasal faiziyle tahsili istemi olarak ıslah etmiştir.

B)Davalı Cevabı :

Davalı SGK vekili; yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı ve dava şartlarının bulunmadığı itirazlarında bulunmuş, geriye dönük olarak prim teşvikinden yararlandırılma isteminin reddi gerektiğini, ihale makamının istihkaktan 5 puanlık kesinti yapıp yapmadığının sorulması gerektiğini, kesinti yapıldığının bildirilmesi ve 81. maddenin (ı) bendinde öngörülen diğer şartların da varlığı halinde beş puanlık indirimden yararlandırılması gerektiğini ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve kararı :

Mahkemece "Davanın kabulü ile, 140.219,14 TL'nin primlerin kuruma ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslah edilen tutar için 97.06.2017 tarihinde 2.371,51 TL ıslah harcı yatırdıkları ve davanın kabulüne karar verildiği halde, harcın iadesi yönünde bir karar verilmediğini, ıslah harcının iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetin Kuruma yöneltilmeyeceğini, husumetin hazineye yöneltilmesi gerektiğini, 6111 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle ihaleli işyerlerinin 81. maddede öngörülen prim teşvikinden yararlanmasının mümkün olmadığını davacının beş puanlık indirimden yararlanma talebinde bulunmadığını, Kamu İhale Kanunu genel tebliği uyarınca ihale makamınca beş puanlık indirim karşılığı kesinti yapıldığının bildirilmesi halinde kanunda aranılan diğer şartlara da haiz olunmak şartıyla, beş puanlık indirimden faydalandırıldığını, ihale makamı kesinti yapmamışsa faydalanmasının mümkün olmadığını, Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığından bahisle ve resen gözeltilecek sebeplerle de açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu.

81. maddede düzenlenen prim teşvikinden yararlanmak için, işverenin işyerine ait prim ve gecikme cezasına ilişkin borcunun bulunmaması ve yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediğinin tespit edilmemesi gerekmekte olup; işveren müfredat kartına göre davacı şirketin ocak 2010 dönemine ait prim borcunu gecikmeli olarak, 03.03.2010 tarihinde ödemiş olması nedeniyle bu bentten yararlanma şartları 03.03.2010 tarihi itibariyle oluştuğundan bu tarihten sonraki döneme ilişkin işveren payının 5 puanlık kısmının iadesi gerektiği halde 2010 şubat ayına ilişkin de iadeye karar verilmesi,

zamanında teşvik kodu girilmeyerek teşvikten yararlanamamanın işverenin kendi kusurundan kaynaklanması nedeniyle temerrüdün ancak Kuruma başvurunun yapıldığı 22.07.2014 tarihinde oluştuğu ve bu tarihten itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiği gözetilmeksizin karar verilmesi, ayrıca davanın kabulüne karar verildiği halde davacının yatırdığı ıslah harcının iade edilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğu, bu durumun yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına.

“Davanın KISMEN KABULÜ-KISMEN REDDİ ile 128.176,07 TL'nin Kuruma başvuru tarihi olan 22.07.2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Reddedilen kısım üzerinden alınması gereken 31,40 TL maktu harcın peşin yatırılan 27,70 TL peşin ve 2.371,51 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 2.367,81 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, “ karar verilmiştir.

E)Temyiz : Davacı ve davalı Kurum vekili; istinaf başvuru gerekçelerini tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını talep etmişlerdir. F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

27.03.2018 günlü 30373 (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 70.maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen Ek 17.maddesi ile prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanabileceği halde yararlanmayan işverenlere belirlenen şartlarda prim teşviki, destek ve indiriminden istifade etme imkanı tanınmıştır. Ek 17.maddede aynen.

“Bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabileceği halde yararlanılmadığı ay/dönemlerde gerekli tüm koşulların sağlanmış olması ve yararlanılmayan ayı/dönemi takip eden altı ay içerisinde Kuruma müracaat edilmesi şartlarıyla, başvuru tarihinden geriye yönelik en fazla altı aya ilişkin olmak üzere, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşviki,

destek ve indirimi ile değiştirilebilir.Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlere ilişkin olmak üzere tüm şartları sağladığı halde bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanmamış işverenler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yararlanılan prim teşviki, destek ve indirimlerin değiştirilmesine yönelik talepte bulunan işverenler tarafından en son bu maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde Kuruma başvurulması halinde, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki,

destek ve indirimleri başka bir prim teşvik, destek ve indirimi ile değiştirilebilir.

Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında talepte bulunan işverenlere iade edilecek tutar, maddenin yürürlük tarihinden önce talepte bulunanlar için maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından, yürürlük tarihinden sonra talepte bulunanlar için ise, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren kanuni faiz esas alınmak suretiyle hesaplanarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak üç yıl içinde ödenir.

Ödeme, öncelikle bu Kanunun 88 inci maddesinin on dört ve on altıncı fıkralarına göre muaccel hale gelmiş prim ve her türlü borçlardan, sonrasında ise ilgili kanunlar uyarınca yapılandırma veya taksitlendirme de dâhil olmak üzere müeccel haldeki prim ve her türlü borçlarından mahsup yoluyla gerçekleştirilir. Ancak, üç yıl sonunda ilgili kanunları gereği yapılandırılma veya taksitlendirilme sebebiyle vadesi gelmemiş taksit ödemelerinden peşinen mahsup edilir.

Kuruma borcu bulunmayan işverenlere altı ayda bir eşit taksitlerle iade yapılır.

Görülmekte olan davalarda ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın, dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar üçüncü fıkra hükümlerine göre mahsup veya iade edilir. Mahkemelerce, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Yargılama giderleri idare üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretinin dörtte birine hükmedilir.

Ayrıca, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumunca kanun yollarına başvurulmaz ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan kanun yolu başvurularından vazgeçilmiş sayılır." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Yapılacak iş, Kurumdan davacının yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren Ek madde 17 hükmüne göre başvurusu bulunup bulunmadığı sorularak anılan yasa maddesi kapsamına göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.O halde, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASI gerekmiştir.SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,