Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/1462 K.2020/84

A)Davacı İstemi;

Dava, davacının davalı işverenler yanındaki çalışmaları kapsamında 01.10.2008 tarihi öncesi itibari hizmet süresinin tespiti ve sigortalılık sürelerine eklenmesi istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı;

Davalı ...Ş. vekili ile SGK vekili davanın reddini savunmuştur.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı işyerinde gemi adamı olarak; 05/04/2005-05/2006 dönemi için denizde 200 gün çalıştığı ve itibari hizmet süresinin 50 gün olduğunun, 06/2006-06/2007 dönemi için denizde 238 gün çalıştığı ve itibari hizmet süresinin 59,5 gün olduğunun, 07/2007-07/2008 dönemi için denizde 260 gün çalıştığı ve itibari hizmet süresinin 65 gün olduğunun, 08/2008-10/2008 dönemi için denizde 40 gün çalıştığı ve itibari hizmet süresinin 10 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz;

Davalı SGK vekili 506 sayılı Kanun'un 2098 sayılı Kanun'la eklenen Ek 5'inci maddeye 09.07.1987 tarihli 19512 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'la lll. fıkra gereğince gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler ve dalgıçların denizde geçen çalışmalarının bu kanun kapsamına alıdığını, sigortalıların itibari hizmet sürelerinden yararlanabilmeleri için;

gemi adamı, gemi ateşçisi, kömürcü veya dalgıç ünvanlarından birine sahip olması ve hizmetin denizde fiilen yapılmış olması gerekmektiğini, 506 sayılı Kanun'un Ek: 5. maddesiyle bazı ağır ve yıpratıcı görev ve hizmetlerde çalışanların itibarı hizmet uygulamasından yararlandırılması esası benimsendiğini, anılan maddede, çalışan işyerleri, yapılan işler belirtilmek suretiyle hangi hizmetler için itibari hizmet uygulaması yapılacağı, fiili hizmet sürelerine ne kadar süre ekleneceği hususlarının düzenlendiğini,

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 1997/1 E 2000/1 Kararı ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasının Ek-5. maddesinde öngörülen itibari hizmet süresinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerekeceğini ve ayrıca bu sürenin fiili prim ödeme gün sayısına eklenmesinin söz konusu olamayacağını, 18/02/2000 tarihinde karar verildiğini, bu yasal düzenleme çerçevesinde davacının belirtilen haktan yararlandırılması için dava dilekçesinde iddia ettiği işte çalıştığını, yapılan hizmetin lll. fıkrada sayılan işlerden olduğunun işveren vasıtası ile ibraz edeceği belgeyle kanıtlaması gerektiğini,

bu belge ile anılan yasadan yararlandırılmayıp kurumca ihtilaf yaratıldığı takdirde kurum aleyhine dava açma hakkına haiz olacağını, davacının dava açmadan önce böyle bir başvuruda bulunmadığını, müvekkili kurumun ihtilafa sebebiyet vermediğini, fer'i müdahil olduğundan masraf ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, bu sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Taşımacılak Tic.

A.Ş. vekili, davacının 2005-2008 yıllarında müvekkili işveren nezdinde gemi adamı olarak çalıştığını, her tam yıl için 90 gün itibari hizmet süresinin eklenmesinin davacının hak edeceği/ettiği emekli maaşında bir artış meydana getirmeyeceğini, bilirkişi raporunda davacının bildirilmeyen ve tespiti gereken itibari hizmet süresinin bulunmadığının tespit edilmediğini, davacının her ay 10 gün izinli olarak denizde bulunmadığını, olsa olsa 180 gün itibari hizmete hak kazanabileceğini,

iş sözleşmesi hükmüne göre izinli sayıldığı aylık 10 günlük sürelerin dışında izinli (ücretli veya ücretsiz mazeret izinleri) ve raporlu olduğu günlerde de denizde çalışması olmadığından bu sürelerin de dışlanması gerektiğini, yerel mahkemece 185 gün itibari hizmet tespiti hesaplaması yapılırken bu hususun hiç araştırılmadığını, SGK'den davacının raporlu olduğu günlerin sorulmadığını, davacının hizmet süresine 185 gün itibari hizmet eklense dahi emekli maaşında bir artışa neden olup olmayacağı araştırılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

F)Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasının “. Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” hükmü gereği, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın 23/02/2017 tarihli yazısından davacının 2005 yılının sadece Mayıs ayında deniz aracında çalıştığının bildirilmesine rağmen 2005 yılının bildirilen bütün aylarında denizde çalıştığının kabulü ile sonuca gidilmesi,

davacının 05/2005-5/2006 dönemi için denizde geçtiği kabul edilen sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan 120X0,25=30 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.