A)Davacı İstemi;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin davalılara ait iş yerinde işçi olarak çalışırken 05/07/2013 ve 27/07/2013 tarihlerinde 2 ayrı iş kazası geçirdiğini, birinci iş kazasında oksijen hortumunun tutuşması sonucu sağ bacağından yaralandığını, ikinci iş kazasında ise kesilen kapağın düşmesi neticesinde sol ayağından yaralandığını, meydana gelen olaylarda davalıların kusurlu olduğunu, şimdilik her bir kaza için 2.500,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 27/07/2013 tarihli iş kazası için maddi tazminat istemini 149.907,01 TL’ye artırmış ve başvurma harcını yatırmak suretiyle ek dava mahiyetinde 150.000,00 TL manevi tazminat iş kazası tarihinden itibaren faiziyle tahsilini talep etmiştir.
B)Davalı Cevabı;
Davalı ... Denizcilik Tersanecilik Turizm San. ve Tic A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; 'Davacının müvekkili şirket çalışanı olmadığını, alt işveren işçisi olduğunu, müvekkili şirket tarafından tüm işçilere iş güvenliği eğitimi verilip gerekli ekipmanların sağlanmış olduğunu, olayın tamamen işçinin kusuru ile meydana geldiğini olayda herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tersanecilik Gemi İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye dava dilekçesi ve duruşma davetiyesi tebliğ edilmiş,davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararı :
İlk Derece Mahkemesince, 146.907,00 TL maddi tazminatın ve 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir
D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı :
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, Davalı ... Şirketinin istinaf başvurusunun geçici iş göremezlik ödeneğinin mahsup edilmesi ve manevi tazminat miktarı yönünden kabulü ile 145.644,61 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
E) Temyiz Sebepleri
Davalı ... Denizcilik Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle: Meydana gelen iş kazasında tüm kusurun davacı işçiye ait olduğunu,tüm kusurun kendisinde olduğunu davacının soruşturma dosyasındaki savcılık ifadesinde kabul ettiğini, davacının deneyimli bir kesimci olması,
vinç olmadan kestiği parçayı düşürmemesi gerektiğini müvekkilinin kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkiline izafe edilen % 30 yerine tüm kusurdan sorumlu tutulmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu,müvekkilinin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasını gerektirecek bir hukuki ilişkisi bulunmadığını, manevi tazminatın fahiş oranda belirlendiğini, hükme esas alınan ücretin de hatalı belirlendiğini, mahkemenin emsal ücret araştırma cevaplarını değerlendirmediğini, tanık beyanına göre ücret belirlenmesinin hatalı olduğunu,
kararın müvekkili şirket açısından kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenler ile temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Denizcilik Tersanecilik Turizm San. ve Tic A.Ş vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2-Dava, 27/07/2013 tarihli iş kazasında sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davacının davalı ... Denizcilik Tersanecilik Turizm San. ve Tic A.Ş tarafından işletilen tersanede alt işveren davalı ... Tersanecilik Gemi İnş. San ve Tic. A.Ş’de gemi söküm işinde çalışırken, olay günü kestiği parçanın ayağı üzerine düşmesi neticesinde %12,1 oranında sürekli iş göremezliğe uğradı, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı tarafın toplamda %80, davacının ise %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,
hükme esas alınan hesap raporuna göre tanık beyanına itibar edilerek asgari ücretin 5,75 katı düzeyindeki ücret üzerinden yapılan hesaba itibar edilerek karar verildiği anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, maddi tazminatın hesabına esas alınan ücret noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.Sigortalının yada iş kazasında ölüm halinde hak sahiplerinin açtıkları maddi tazminat davalarında maddi zarar kazalının gerçek net ücreti üzerinden yapılacak hesaplama ile belirlenmelidir.
Sigortalının maddi tazminatının saptanmasında ilke olarak öncelikle tazminat hesabını doğrudan etkileyecek olan sigortalının gerçek ücretinin açıkça saptanması gerekmektedir.
Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Bu açıklamadan olarak, somut olayda davacının olay tarihinde “gemi söküm işinde usta” olarak çalıştığı, mahkemece ücret araştırmasının, ...
İş Sendikası ve Gemi Mühendisleri Odasından sorulduğu halde; tanık beyanlarına itibar edilerek düzenlenen hesap raporuna itibar edilerek maddi tazminatın belirlenmesi hatalı olmuştur.O halde mahkemece yapılacak iş, davacının olay tarihindeki ücretin tespiti açısından sendikalı işçi olup olmadığı araştırılarak sendikalı işçi olması halinde sendikadan bildirilecek ücreti esas almak, sendikalı işçi olmadığının anlaşılması halinde ise, gemi söküm işinde usta bir işçinin alabileceği ücretin tespiti açısından dosya kapsamında yer alan Gemi Mühendisleri Odasından bildirilen ücret ile TÜİK ve Meslek Odalarından bildirilecek ücretleri dikkate alarak,
davacının olay tarihinde alabileceği ücretin asgari ücrete katını belirlemek, belirlenen bu ücret katını, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde hükme esas alınan 12/12/2016 tarihli hesap raporuna uygulamak, bu raporda bilinen devre sonu olarak esas alınan 31/12/2016 tarihini ileri çekmemek ve bu tarihten sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki değişiklikleri de rapora yansıtmamak suretiyle davacının maddi tazminat alacağını hesaplatmak, sonucuna göre davacının maddi tazminat alacağı hakkında bir karar vermekten ibarettir.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın,
karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalı ... Denizcilik Tersanecilik Turizm San. ve Tic A.Ş vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Denizcilik Tersanecilik Turizm San. ve Tic A.Ş.'ne iadesine, 02/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.