Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/1641 K.2019/2944

A)Davacı istemi; Davacı vekili ;davacının 01/05/1981 tarihinde 53684.16 sicil sayılı davalı işyerinde bir gün süreyle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. B)Davalı Cevabı; Davalı işveren davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır. Davalı Kurum vekili; tespiti istenen döneme ilişkin fiili çalışma olgusunun yöntemince ispatı gerektiğini, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir. C)İlk derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı;

İlk derece mahkemesince. “Söz konusu işyerinin tespiti istenen tarihte kanun kapsamında olduğunun kurum kayıtlarından anlaşıldığı, adı geçen işyerine ait 1981 yılı dönem bordroları celbedildiği, tespiti istenen dönemde adı geçen işyerinden çalışmaları kuruma bildirilmiş bordro tanıkları ... ile ...'in huzurda beyanlarının alındığı,tanıkların birbirleri ile örtüşen,talep edilen dönemde işyerinin adresi, tarih, yer, ve yapılan işi anlatır somut olaylara dayalı beyanları ,

01.05.1981 tarihli işe giriş bildirgesinin kuruma verilmiş oluşu karşısında ,işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının adı geçen işyerinde davacının bir gün dahi olsa sigortalı çalıştığının yazılı karinesi ,aradan uzun yıllar geçtikten sonra dönem bordrosu verilmediği ileri sürülerek bunun olumsuz sonuçlarının sigortalıya yansıtılması iyi niyet kuralı ile de bağdaşmayacağı…” gerekçesiyle ;Davanın kabulü ile, Davacının 53684,16 işyeri sicil numaralı işyerinde 01.05.1981 tarihinde bir gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu ; Davalı Kurum vekili; talebin zamanaşımına uğradığını, yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini ve davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf incelemesi talebinde bulunmuştur. D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı;

Bölge Adliye Mahkemeci kararında; “…davacının, dava konusu ile ilgili olarak dava tarihinden önce kuruma başvuruda bulunduğu, dosyadaki hizmet cetvellerine göre davacı ile talep tarihlerinde aynı işyerinde çalıştıkları anlaşılan tanıkların mahkemedeki beyanlarında da davacı ile iddia edilen tarihlerde birlikte aynı işyerinde çalıştıklarını doğruladıkları, davacının 01/05/1981 tarihli işe giriş bildirgesi kurma sunulmuş olmakla hak düşürücü sürenin de işlemeyeceği, yine davacı ile aynı tarihte aynı işyerinde çalıştığını belirten tanık Nazife Üger'in aynı tarihli,

aynı işyerinde işe giriş bildirgesinin bildirgesinin bir suretinin de dosyaya sunulduğu, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulü ile davacının 01.05.1981 tarihinde 53684,16 sicil sayılı işyerinde bir gün süreyle çalıştığının tespitine karar verildiği görülmüştür.

Somut olayda; davacının uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarihe göre belirlenmesi yasal zorunluluk olup, bunun kurum tarafından dikkate alınmasının mümkün bulunmasına ve özellikle taleple bağlı olarak işe giriş bildirgesinin verildiği tarihte 1 günlük çalışmanın mevcut bulunduğuna ilişkin hüküm kurulmasına göre davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun oy birliği ile esasdan reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varıldığı…”gerekçesiyle ;Bursa 1. İş Mahkemesinin 11/04/2017 tarih, 2016/611 Esas-2017/275 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,karar verilmiştir.

E)Temyiz;

Davalı Kurum ise Temyiz dilekçesinde özetle;davacının sigortalı olarak çalıştığını iddia ettiği tarih (01.05.1981) olduğunu ve davanın zamanaşımına uğradığını,söz konusu hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hiçbir sonuç doğurmayacağını,kurumun davaya sebebiyet vermediğini, davanın kabulü halinde dahi Kurum aleyhine Yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

F)Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

1-1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 07/04/1966 doğumlu davacının 01/05/1981 tarihinde işe başladığına dair 53684.16 sicil numaralı davalı iş yerinden verilen işe giriş bildirgesinin kurum kayıtlarına girdiği, davalı adına kayıtlı tohum işi yapan işyerinin kanun kapsamında olduğu, 1981 yılına ait dönem bordrolarının işverence verildiğinin bildirildiği,mahkemece tespit edilen bordrolu tanıklar 1981 yılında davacının davalıya ait işyerinde işçi olarak çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa'nın 11/12/1981 tarihli 2564 sayılı Yasa ile değiştirilen 60/G maddesinde 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, Geçici 54. maddesinde ise 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60/G maddesinin uygulanmayacağı bildirilmiştir.

Somut olayda,davacı adına verilen 01/05/1981 tarihli işe giriş bildirgesinin 12/05/1981 tarih ve 132419 varide numarası ile Kuruma intikal ettiği,buna göre hak düşürücü sürenin söz konusu olmayacağı açıktır. Öte yandan bordro tanıklarınca 1981 yılı mayıs ayında davacının fiili çalışmasını doğruladığı,ancak 07/04/1966 doğumlu davacının işe giriş tarihi itibariyle 18 yaşını ikmal etmemiş olduğu gözardı edilerek hüküm kurulması hatalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.