Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/2490 K.2020/717

Davacı, Kurum tarafından talep edilen prim belgelerine ilişkin olarak düzenlenen 18/06/2013 tarih ve 210 sayılı kararı ile idari para cezasının iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, Kurum tarafından talep edilen prim belgelerine ilişkin olarak Kurumun 18/06/2013 tarih ve 210 sayılı Kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemenin davanın kabulüne dair 15/09/2015 tarihli hükmü Dairemizin 09/02/2017 tarih 2016/11778 Esas 2017/764 Karar sayılı ilamı ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 86/6. maddesi gereğince davacının itirazının reddine ilişkin Komisyon kararının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurması gerektiği halde İdare Mahkemesinde dava açtığı anlaşıldığından ...

İdare Mahkemesinin 2013/1145 Esas sayılı dosyası getirtilip davanın söz konusu hüküm gereğince 1 ay içerisinde açılıp açılmadığı ve 1 ay içerisinde açıldığının anlaşılması halinde ise İdare Mahkemesinin kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içinde eldeki davanın açılıp açılmadığı değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulü ile.

SGK Başkalığı Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 18/06/2013 tarih ve 210 sayılı kararı ile düzenlenen idari para cezasının iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından Kuruma yazılan 02/02/2013 tarihli yazıda 2013 yılı Ocak ayında yapılan Portör Muayenesine ilişkin isim listesi gönderildiği, listede ...'un isminin bulunduğu ve davacı şirkette işçi olduğunun belirtildiği, Kurum tarafından davacı şirkete yazılan 13/05/2013 tarihli yazı ile ... için 2013/1. ay prim belgelerinin Kuruma verilmesi gerektiğinin bildirildiği, davacı şirketin 29/05/2013 tarihli dilekçe Kuruma itiraz ettiği, Kurumun 18/06/2013 tarih 2010 sayılı kararı ile davacının itirazının reddine karar verildiği, Komisyon red kararının davacıya 05/07/2013 tarihinde tebliğ edildiği,

davacı tarafından bu işlemin iptali için 31/07/2013 tarihinde Kahramanmaraş İdare Mahkemesinin 2013/1145 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, davanın İş Mahkemesinin yetkili olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, kararın davacı yönünden 03/01/2014 tarihinde kesinleştiği ve iş bu dava tarihinin 03/01/2014 olduğu anlaşılmaktadır.

./..

26.05.2008 Tarih ve 26887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “ 5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ” un 24. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 81. maddesinin birinci fıkrasına ( ı ) bendi eklenmiş, böylece özel sektör işverenlerinin ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminden işverene ait olan kısımdan beş puanlık indirim sağlanmıştır. Bu indirime isabet eden kısım Hazinece karşılanacaktır.

Söz konusu ( ı ) bendinin ikinci cümlesinde; “ İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. ” hükmü yer almaktadır.

5510 sayılı Yasa'nın 81. maddesinin ( ı ) bendinin yedinci cümlesinde ise; “ Bu Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler bir yıl süreyle bu fıkrayla sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. ” hükmü yer almaktaydı.

Fakat; 29.05.2013 Tarih ve 28661 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 21.05.2013 Tarih ve 6486 sayılı Yasa'nın 5. maddesi 81. maddenin ( ı ) bendinin yedinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış, anılan 5. madde ile; “ 5510 sayılı Yasa'nın 81. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin yedinci cümlesi ile son cümlesi yürürlükten kaldırılmış, aynı fıkraya aşağıdaki bent, aynı maddeye birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

i) Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak yurt içinden götürülen sigortalılar için, bu maddenin (f) bendine göre prime esas kazanç üzerinden ödenecek primin işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır.

Bu bent hükümlerinden faydalanabilmek için; çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak işverenler tarafından bu Kanun uyarınca verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmesi, bu sigortalılara ilişkin olarak yatırılması gereken sigorta primi tutarlarının Hazinece karşılanmayan kısmının yasal süresi içinde işverenlerce ödenmiş olması ve bu işverenlerin Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması şarttır.

Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren işverenler ile taksitlendirme ve yapılandırma kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu bent hükmünden yararlandırılır.

5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri. 2886 sayılı Kanun ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri, 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri; ek 2 nci madde kapsamında uygulanan teşvikten yararlanan işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi tutulmak suretiyle çalışanlar hakkında bu bent hükümleri uygulanmaz.

Hazineden karşılanan prim tutarları, işverenler bakımından gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

On ve üzerinde sigortalı çalıştıran işyerlerine uygulanmak üzere, birinci fıkranın (ı) bendinde belirtilen ve Hazinece karşılanan puana, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden altı puana kadar ilave puan eklemeye, sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksini dikkate almak suretiyle ilave puan uygulanacak illeri ve uygulama süresini belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

./..

Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığının tespit edilmesi hâlinde, işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten yersiz olarak faydalanıldığının tespiti hâlinde, yararlanılan teşvik tutarı işverenden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece sigortalı ...'un davacı işyerinden 23/08/2012 tarihinde çıktığı ve aynı tarih itibariyle işten çıkış bildirgesinin SGK'ya verildiği ancak daha sonra sigortalının 23/01/2013 tarihinde kebapçı dükkanı için müracaatı üzerine portör muayenesinde adres olarak eski iş yeri olan davacı işyerinin adresinin verildiği ve sigortalının işten ayrıldıktan sonra davacı işyerinde çalışması bulunmadığının kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildği ortadadır.

Yapılacak iş, kararda 23/01/2013 tarihinde sigortalı ...'un kebapçı dükkanı için müracaat ettiği belirtilmiş ise de bu müracaatın hangi tarihte yapıldığına ilişkin dosyada belge bulunmadığından sigortalı ...'un kebapçı dükkanı açmak açmak için ilgili yerlere hangi tarihte başvuru yaptığını araştırmak, konuyla ilgili ...'n dinlemek, Portör muayenesi belgesinin aksini gösterir resmi bir belgeye ulaşılamazsa aksinin ispat edilemediğinin kabulüyle sonuca gitmekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.