Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/2718 K.2019/7441

A) Davacı İstemi; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 14/11/2012 tarihinde meydana gelen iş kazasında malulen yaralanması nedeniyle, fazlaya dair hakları saklı tutulmak suretiyle, manevi tazminat alacak bedeli olarak 100.000,00 TL nin kaza tarihinden itibaren yürütülecek faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. B) Davalı Cevabı; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

“Kusur raporu ile; dava dışı ...'ın geçme yasağı olan yerden geçerek, dönüş yapması gereken yerde yolu kapatmış olması, kazalının ise aracın, suretini, yükü ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uygun olmayarak, yüksek hızla sürmesi dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sebebi ile kusurlu olduğu, davalı şirketin ise olayın tamamen trafik şartlarından kaynaklı meydana gelen kaza sebebi ile tamamen sürücülerin kusurlu davranışından kaynaklı olması, kendisinin almakla yükümlü olup da almadığı bir tedbirsizliğin bulunmaması sebebi ile kusursuz olduğu,

davacı sürücü kazalı ...'in % 25, dava dışı üçüncü kişinin % 75 lik kusurlu davranışı sebebi ile davalının meydana gelen kaza ile arasında illiyet bağının bulunmadığından, adam çalıştırma şoförlük yaptırma haricinde her hangi bir sorumluluğu gerektirecek nedensellik ve illiyet bağının oluşmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir”şeklinde belirtilmiştir.

D) İstinaf Nedenleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: BAM kararı doğrultusunda eksikliklerin giderilmediğini, alınan raporda SGK Teftiş Kurulu Raporuna neden itibar edilmediğinin değerlendirilmediğini, müvekkilinin aracı kendi insiyatifi ile hızlı kullanmadığını, verilen talimatı yerine getirme amacıyla aracın hızlı kullanıldığını, SGK rücu dosyası olup olmadığının araştırılmadığı, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

“Dosyada alınan kusur raporları ile ceza dosyasında ve ... 9. Asliye Ticaret mahkemesinin 2012/663 E sayılı dosyasında alınan kusur raporunda kusur tespitinin yapıldığı davalı şirketin kazada kusurunun bulunmadığı çelişkisiz belirlenmiştir. Davacı havalanına bal yetiştirmek için verilen talimat doğrultusunda hızlı gittiğini iddia etmişse de davacının yaptığı iş araç kullanmadır. Bunu güvenli şekilde gerçekleştirmesi asli görevidir.

İş kazasından kaynaklı tazminat sorumluluğunda işverenin kusursuz sorumluğu bulunmayıp ağırlaştırılmış kusur sorumluğu söz konusudur.

İlliyet bağının oluşmadığı anlaşılmış, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davacı tarafın istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir ” şeklinde belirtilmiştir.

F)Temyiz Nedenleri;

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, müvekkilinin makam şoförü olarak görev yaptığı esnada patronunu hava alanına bıraktığını ve patronunun unuttuğu balı getirmek hususunda yeniden görevlendirildiğini, kendisine verilen talimata uymak amacıyla, hızla hava alanından ayrılıp balı hava alanına yetiştirmeye çalıştığı esnada iş bu kazanın meydana geldiğini, müvekkile yüklenen kusurun fahiş olduğu,

işverene de kusur atfedilmesi gerektiğini, müvekkilinin, kendi insiyatifiyle aracı hızlı kullanmadığını, kendisine işveren tarafından verilen talimatı yerine getirme amacıyla hızlı araç kullanmak zorunda kaldığını, işverenin kendisinin ya da kullandığı adamın kusuru olmasa bile istihdam eden sıfatıyla tazminattan sorumlu olduğunu, müvekkilin yorgun olmuş olabileceğinin, çalışma saatlerinin ne kadar yoğun olduğunun, davalı işverenin yöneticisinin davacı müvekkili çağırdığından gecikmesinin ne kadar büyük kusur sayılacağının mahkemece değerlendirilmediğini,

SGK rücu dosyası olup olmadığının araştırılmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe; Dava, davacı sigortalının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezliğine dayalı maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı işveren yönünden nedensellik ve illiyet bağının oluşmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Dosya kapsamından, davacı sigortalı ...’in davalı şirkette makam şoförü olarak çalıştığı, olay günü patronunu havaalanına bıraktığı, ancak patronunun unuttuğu balı havaalanına getirmek hususunda yeniden görevlendirildiği,

... yol ayrımına varıldığında dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı yarı romorkün, yol yapım ve onarımı nedeniyle, trafik işaret ve hunileri ile kapatılmış olan ters yöne U dönüşü yapmak isterken, aynı yönde ve arkasından gelmekte olan davacı sürücü yönetimindeki ... plakalı aracın, yarı romorkun sol arka tekerine çarparak yaralandığı anlaşılmaktadır.

Kusur bilirkişi raporlarında; davacı kazalının aracın süratini, aracın yük ve teknik özelliğine göre görüş yol hava trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, aracı yüksek hızla sürdüğü, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması sebepleriyle % 25 oranında, dava dışı sürücü ...’ın geçme yasağı olan yerden geçerek dönüş yapmak istediği sırada yolu kapatmış olması sebebiyle % 75 oranında kusurlu olduğu, işverenin ise olayın tamamen trafik şartlarından kaynaklanan bir trafik kazası olduğu, kazanın tamamen sürücülerin kusurlu davranışlarından kaynaklandığı,

işverenin almadığı bir tedbirsizlikten kaynaklanmadığı gerekçesiyle kusursuz olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

Gerçekten, olayda İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşullar göz önünde tutularak kazalının kazanın gerçekleştiği gün kaç saat çalıştığı, bu çalışma saatleri içinde birden fazla yere sefer yapıp yapmadığı, ne kadar süre istirahat yapması gerektiği, kazanın gerçekleştiği an itibariyle yorgun olup olmadığı, aracın teknik bakım ve kontrollerinde eksiklik olup olmadığı, yapılan işin niteliğine göre, iş ile ilgili ve işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerine göre işverenin işyerinde alması gerekli önlemleri alıp almadığı,

alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ile özellikle kazalının patronunu havaalanına bıraktığı zaman ile uçağın kalkış zamanı arasındaki dilimin ne kadar olduğu, tespit edilecek bu zaman aralığının -davacının kendisine verilen talimat doğrultusunda uçağın kalkış saatine yetişmeye çalıştığı gözetilerek- olaya etkisinin varlığı gibi hususların ayrıntılı incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranının hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı anlaşılmaktadır.

İşveren, çalışanlarının işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede işçisinin yasal sınırları aşar süratte araç kullanmasını önlemek için gerekli tedbirleri alması, risklerden kaçınması, kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmesi, risk değerlendirmesi yapması ve/veya yaptırması, teknik gelişmelere uyum göstermesi, tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmesi, mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbiri alması, gerekli araç ve gereçleri sağlaması,

sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hale getirmesi ve mevcut iş yerinin iyileştirilmesi için çalışmalar yapması gerekmektedir.Mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak, trafik - işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu yukarıda açıklandığı biçimde incelettirmek, olayın meydana gelmesinde işverenin az da olsa kusurlu olduğu ve tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına itirazları da gözetilerek,

tarafların kusur oranlarını belirler şekilde yöntemince rapor almak, alınan raporu, mevcut delillerle birlikte değerlendirmek ve buna göre karar vermekten ibarettir.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı kaldırılmasına, ilk derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir

KARŞI OY

Dava konusu olay trafik iş kazasıdır. Davacı sigortalı, olay günü 120 km hızla gittiği sırada kazanın meydana geldiğini ifade etmiştir.Her ne kadar davacı, işverenin talimatı ile uçağın kalkış saatine yetişmeye çalıştığını ileri sürmüşse de hız sınırının aşılması talimatı verildiği kanıtlanmamıştır. Yargılama sırasında alınan iki ayrı kusur heyet bilirkişi raporlarında ve ceza yargılama sonunda alınan kusur raporunda işverenin kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Kaldı ki 40 yaşındaki tecrübeli bir sürücünün Yasaya aykırı talimatlara uymaması ve trafik kurallarına uyması gerektiği ortadadır.Somut olayda işverene yüklenecek bir kusur bulunmadığından sayın çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.