Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/2854 K.2020/2479

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde 01.05.1994-24.07.2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tesptine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davacı, davalı işyerinde 01/05/1994-24/07/2006 tarihleri arasında geçen ve davalı tarafından eksik ve başka işyerlerinde bildirilen çalışmalarının tespitini istemiştir.

Mahkemece,Dairemizin 10/09/2015 tarih 2014/17483 Esas 2015/16155 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde.

Davanın , KISMEN KABULÜNE, 01/08/1994-31/05/1995,01/07/1995-03/10/1997,31/12/1997-28/02/1998,31/12/1998-31/05/1999,01/07/1999-23/06/2000,17/01/2001-09/02/2001,22/11/2001-17/04/2002,02/12/2002-30/09/2003,02/12/2003-17/01/2004,15/04/2005-23/05/2005 dönemlerinde, davalı şirket adına kayıtlı 4182.23 sicil no.lu işyerinde ve asgari ücretle çalıştığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Somut olayda, Mahkemece 09.05.2014 tarih ,2011/423 Esas 2014/535 karar sayılı ilamla davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından süresinde temyiz edildiği, Dairemizin 10/09/2015 tarih 2014/17483 Esas 2015/16155 Karar sayılı bozma ilamı ile “ davacının davalı yanında kesintili şekilde sigortalı bildiriminin yapıldığı, ancak davacının tespitini istediği dönemde dava dışı işyerlerinden de bildiriminin yapıldığı, bunlardan... ve ... sicil sayılı işyerlerinde işin bir bölümünü taşeron olarak davalının üstlendiği, ..., ... ve ... sicil sayılı işyerlerinin ise davalı ile bağlantısının anlaşılamadığı,

davacı davalı şirket tarafından başka işverenler nezdinde sigortalı gösterilmesine rağmen kesintisiz olarak çalışmalarının davalı işyerinde sondör olarak geçtiğini beyan ettiğine göre davalı şirket ile davacı adına hizmet bildiren işverenler arasında organik bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, sigortalı dosyasının, tüm işyeri dosyalarının ve dönem bordolarının getirtilmediği, kayıtlı ve tarafsız bordro tanıklarının dinlenmediği, dinlenen tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı,

bilirkişi raporunda davacı adına hangi dönemde hangi işyerinde kaç gün bildirim yapılması gerektiği açıklanmadığından raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı “ belirtilerek, yapılacak işin “ dava dışı işyerlerinin çoğunda davalının taşeron olduğu dolayısıyla bu işyerleri ile davalı arasında organik bağ olduğu gözetilerek kalan işyerleri ile davalı arasında organik bağ olup olmadığını tespit etmek, davalı işyerinin ve diğer işyerlerinin hangi tarihler arasında faal olduğunun işyeri dosyaları, vergi kayıtları, oda kayıtları ve zabıta marifetiyle araştırmak,

davacının tüm işe giriş bildirgelerinin olduğu sigortalı dosyası ile uyuşmazlık konusu dönemde davacı adına hizmet bildirimi yapan tüm işyerlerinin işyeri dosyalarını ve tüm dönem bordrolarının getirtilerek, tespiti istenen dönemde çalışması bulunan davalı işyeri ve dava dışı işyerlerinin bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp, tespit ederek,

inşaat işyerlerinin büyüklüğü gözetilerek davacının çalışmasını bilecek durumda olan bordro tanıklarını dinlemek, dinlenen bordro tanıklarının sigortalı hizmet cetvellerini ekinde işyeri detay bilgileri ile birlikte getirtmek, işyerlerinin çoğunlukla baraj inşaatı işi olduğu gözetilerek ihale makamlarından varsa davacının çalışmasıyla ilgili belgelerin getirtilip davacının çalışmasını bilebilecek kamu tanığı olup olmadığının tespit edilerek çalışmanın niteliği ile sürekli bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerekirse hükme elverişli bilirkişi raporu almak suretiyle,

söz konusu dönemler içinde mükerrer hizmet oluşturmayacak şekilde davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermek” şeklinde olduğu belirtilerek hükmün bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmeden karar verildiği görülmüştür.Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş, bozma ilamı doğrultusunda davacının bildirimlerinin yapıldığı dava dışı işyerleri ile davalı işyeri arasında organik bağ olup olmadığını araştırmak ,alt işveren-asıl işveren ilişkisinin olup olmadığını ortaya koymak, davacının hizmetlerinin hangi işveren nezdinde geçtiğini belirlemek, dava dışı işyeri bordrolarını celbederek ve talep edilen tüm dönemde çalışmaları bulunacak şekilde re'sen tespit edilecek bordro tanıklarını dinlemek varılacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.