Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/2876 K.2020/982

Dava, davacının davalı işyeri nezdinde 11/06/2012-04/08/2013 ve 11/09/2013- 18/01/2015 tarihleri arasında geçen ve Kurum'a eksik olarak bildirilen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

B) DAVALILARIN CEVABI

Davalı işyeri vekili tarafından davalı işyerinin muhtelif ihale işleri aldığı, davacının ihale süreleri ile sınırlı olarak ve usulüne uygun olarak Kurum'a hizmetlerinin bildirildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. Feri Müdahil ... vekili tarafından hak düşürücü sürenin söz konusu olduğu, davanın kamu düzeninden olup yöntemince inceleme ve araştırma yapılması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk Derece Mahkemesince, “davanın kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 11/06/2012-04/08/2013 ve 11/09/2013-18/01/2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.

D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu ne var ki Hukuk Muhakemeleri Yasası'nın 297. maddesinin 2. fıkrası amir hükmüne aykırı olarak, infazda tereddüt yaratacak şekilde çalışmanın sosyal güvenlik destek primine tabi olacak şekilde gerçekleştiğinin belirtilmediği, bu durumun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği belirtilerek;

“Konya 3. İş Mahkemesinin 24.4.2018 gün ve 2016/ 431 E. - 2018/ 135 K.sayılı hükmün KALDIRILMASINA, yerine,

Davacının davasının KABULÜ ile, davacının davalıya ait iş yerinde 11/06/2012-04/08/2013 ve 11/09/2013-18/01/2015 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primine tabi, hizmet akdi ile çalıştığının TESPİTİNE,” şeklinde yeni bir karar verilmiştir.

E) TEMYİZ TALEPLERİ

Davalı işyeri vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi ile “özellikle davacının işe başlangıç tarihine ilişkin çelişkili tanık beyanları esas alınarak sonuca gidildiği” özet olarak belirtilerek eksik inceleme ve araştırma neticesi kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur. Feri Müdahil Kurum vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi ile davacının iddiasını tanık beyanlarıyla her türlü şüpheden uzak bir biçimde ortaya koymadığı belirtilerek eksik inceleme ve araştırma neticesi kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, ilk derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/09/1999 gün 1999/21-510-527, 30/06/1999 gün 1999/21-549-555- 03/11/2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

15.04.1988 tarihinden itibaren davacıya 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, davalı işyerince davalı adına düzenlenen işe giriş bildirgelerinin SGDP kapsamında olmak üzere Kurum'a sunulduğu, İşe giriş bildirgelerinde yer alan işe giriş tarihleri ile uyumlu 10/03/2012-10/06/2012 tarihleri arasında davalıya ait 1131802.42 sicil sayılı iş yerinden, 05/08/2013-10/09/2013 tarihleri arasında davalıya ait 1151787.42 sicil sayılı iş yerinden, 19/01/2015-14/06/2016 tarihleri arasında dava dışı ...

Haf. ait 1172793 sicil sayılı iş yerinden, 15/06/2016-10/08/2016 tarihleri arasında davalıya ait ve 1181313 sicil sayılı iş yerinden davacı adına hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalıya ait 1131802.42 sicil sayılı iş yerinin 16/03/2012-04/10/2012 tarihleri arasında bisiklet yolları tadilatı işinden, davalıya ait 1151787.42 sicil sayılı iş yerinin 05/08/2013-31/01/2014 tarihleri arasında yağmur suyu hattı işinden, davalıya ait 1181313 sicil sayılı iş yerinin ise 03.09.2015 tarihinden itibaren mahalle yolları yapımı işinden dolayı Kanun Kapsamına alınmış olduğu, davacının çalıştığını iddia ettiği..., ...

araçlara ait trafik tescil kaydının getirtilmediği, bu araçlar üzerinden düzenlenen trafik ceza kayıtlarının dosyaya sunulduğu, davacı adına... plakalı araç üzerinden düzenlenmiş 03/11/2014 tarihli trafik ceza kaydının bulunduğu, Kurum'a bildirilen süreler ile uyumlu olup ihtilaf konusu dönemi kapsamayan ücret bordrolarının dosyaya sunulduğu, 23/10/2010-10/06/2016 tarihleri arasında dava dışı Biberci İnş.Nakliye Pet.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından davalı şirket hesabına düzenlenmiş sevk irsaliyelerinin tomar halinde sunulduğu, irsaliyeler üzerinde davacı adına herhangi isim yada imza kaydına rastlanmadığı,

duruşmalarda davacı ve davalı tanıkları ile re'sen belirlenen davalı işyerinin muhtelif sicil no lu işyerlerinde ihtilaf konusu dönemde çalışma kaydı bulunun bordrolu tanıkların dinlendiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, Mahkemece duruşmalarda dinlenen tanıkların yetersiz beyanları dikkate alınarak sonuca gidildiği anlaşılmakla davacının davalı işyerinde belirtilen sürelerde kesintili olarak çalıştığı iddiasının her türlü şüpheden uzak biçimde ortaya koyulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davalı işyerine ait ticaret sicil kaydı ile davacının bildirdiği..., ... araçlara ait trafik tescil kayıtlarını istemek, davacıya ihale süreleri dışında davalının ihale aldığı işleri veya davalı işyerine ait hangi faaliyetlerde çalıştığı hususları tek tek açıklattırılıp her bir işe ait ihale sözleşmeleri ile ilgili ihtilaf konusu dönemi kapsayan işyeri tescil dosyaları ve dönem bordroları ile davacının taşıma işini yaptığını iddia ettiği işyerlerinden dava dışı Biberci İnş.Nakliye Pet.San.Tic.Ltd.Şti.ne ait ihtilaf konusu dönem bordrolarını getirmek, bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız,

davacının çalışmalarını bilebilecek nitelikte tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı ile Fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.