Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/3910 K.2020/773

A) Davacı İstemi;

Davacı vekili dava ve ıslah dilekçesinde özet olarak; iş kazası neticesinde sürekli iş görmezliği bulunan sigortalı lehine maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

B) Davalı Cevabı;

Davalılar vekilleri cevap dilekçeleri ve akabinde özet olarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; Davalı ... hakkında açılan davanın reddi ile 95.342,80 TL maddi tazminat ve 80.000,00 TL manevi tazminatın (25/09/2010) kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Ofset Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nden (... Grup Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminata dair fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi'nce, davalı şirketin istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E) Davalı Şirketin Özetle Temyiz Nedenleri;

Dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirketin ihmali veya kusuru olmadığı, kazanın işçinin ağır kusurlu davranışları sebebiyle meydana geldiğini,

Kaza mahallinde inceleme yapılmadan oluşturulan yerel mahkeme kararı ve buna dayanak bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu,

Kazazede işçiye verilen eğitimlerin dikkate alınmadığını,

Olaya dair alınan hukuki mütalaada, koruyucu önlemlere, makinenin çalışma prensiplerine, uyarıcılara ve denetimlere yer verildiği, ancak Mahkemece dikkate alınmadığını,

Davanın reddi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

1-Dosyadaki temyiz kapsam ve sebeplerine göre, davalı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, iş kazası sonucu sigortalının sürekli iş görmezliği nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; Davalı ... hakkında açılan davanın reddi ile 95.342,80 TL maddi tazminat ve 80.000,00 TL manevi tazminatın (25/09/2010) kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Ofset Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nden (... Grup Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminata dair fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına karar verilmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi'nce davalı şirketin istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

HMK’nun 176. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi imkânını sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır.

Başka bir anlatımla ıslah, açılmış bir davada taraflarca yapılmış usule ilişkin işlemlere yönelik olarak yapılmalıdır. Bu bağlamda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır. Öte yandan harca tabi davalarda her dava açılırken davalıdan başvurma harcı ile nispi harca tabi davalarda nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır.

Gerekli harçlar alındıktan sonra dava dilekçesi esas defterine kaydedilir ve dava esas defterine kayıt edildiği tarihte açılmış sayılır.

İnceleme konusu somut olayda, manevi tazminat talebini içerir ıslah dilekçesinin başvurma harcı yatırılmaksızın mahkemeye verildiği anlaşılmaktadır. O halde dilekçenin bu haliyle ek dava dilekçesi olarak kabulü mümkün değildir. Mahkemece, manevi tazminat konusunda dava açma hakkı saklı tutularak, usulü açılmış bir dava olmadığından istemin reddine karar verilmesi gerekirken ıslah işlemi dikkate alınarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; “davacının ayrıca dava açma hakkı saklı kalmak üzere ıslah ile talep edilen manevi tazminat isteminin reddine” şeklinde karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.