Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/4780 K.2020/1177

Taraflar arasındaki tazminat davası nedeniyle verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 15/04/2019 gün ve 2018/5038 Esas - 2019/2972 Karar sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde maddi hatanın düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davacılar vekilinin 13/05/2019 tarihli dilekçesiyle, Davalı ... vekilinin ise 28/05/2019 tarihli dilekçesi ile Dairemizin 15/04/2019 tarihli, 2018/5038 esas ve 2019/2972 karar sayılı Yerel Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına ilişkin ilamındaki maddi hataların giderilmesini talep ettikleri anlaşılmaktadır.

İş Mahkemeleri Kanununun 8/3. maddesi gereğince; İş Mahkemelerince verilen kararlara ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu kapalıdır. Ancak; Yargıtay onama ya da bozma kararlarında açıkça maddi hatanın bulunduğu hallerde, dosyanın yeniden incelenmesi mümkündür. Zira maddi yanılgıya dayalı olarak verilmiş onama ya da bozma kararları ile hatalı biçimde hak sahibi olmak, evrensel hukukun temel ilkelerine ters düştüğünden karşı taraf yararına sonuç doğurmamalıdır. Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır.

Maddi yanılgı kavramından amaç; hukuksal değerlendirme ve denetim dışında, tamamen maddi olgulara yönelik, ilk bakışta yanılgı olduğu açık ve belirgin olup, her nasılsa, inceleme sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve vicdanı yönünden savunulmasının mümkün bulunmadığı, yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen ve çoğu kez tersine çeviren ve düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık yanılgılardır.

Uygulamada zaman zaman görüldüğü gibi, Yargıtay denetimi sırasında, uyuşmazlık konusuna ilişkin maddi olgularda, davanın taraflarında, uyuşmazlık sürecinde, uyuşmazlığa esas başlangıç ve bitim tarihlerinde, zarar hesaplarına ait rakam ve olgularda ve bunlara benzer durumlarda; yanlış algılanma sonucu, açık ve belirgin yanlışlıklar yapılması mümkündür. Bu tür açık hatalarda ısrar edilmesi ve maddi gerçeğin göz ardı yapılması, yargıya duyulan güven ve saygınlığı sarsacağı gibi, Adalete olan inancı ortadan kaldırır ve yok eder.

Somut olayda, Dairemiz düzelterek onama ilamında davacı tarafın dosya kapsamına yatırdığı harcın iadesi ve hükmedilen vekalet ücreti yönünden sehven eksiklik oluştuğu gözetilerek davacıların maddi hata itirazlarının kabulüne ve fakat davalı ... lehine hükmedilen vekalet ücretinde hata olmadığı anlaşıldığından davalının maddi hata isteminin reddine karar verilmiştir.

Neticeten Dairemiz kararında davacılar lehine maddi hatanın bulunduğu anlaşılmakla, Dairemizin 15/04/2019 tarihli, 2018/5038 esas ve 2019/2972 karar karar sayılı Düzelterek Onama kararının KALDIRILMASINA karar verilmiş ve dosya temyiz kapsamına göre yeniden incelenmiştir. Buna göre;

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebeplere, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsamına ve nedenlerine göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Dava, ölümlü iş kazası nedeniyle hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Dosya içeriğine göre, 02/11/2012 tarihli olayın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası olarak kabul edildiği; alınan kusur raporunda davalı ... ... Site yönetiminin % 80, davacılar murisinin % 20 kusurlu oldukları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı ... yönünden, davanın müracaata bırakılması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına; davalı ... hakkındaki davanın, aleyhine kusur verilmemesi nedeniyle reddine; davalı ... Site Yönetimi aleyhine açılan davanın ise kısmen kabulüne ve davacılardan eş lehine 156.965,12TL maddi, 40.000,00TL manevi; çocuk Nazlı lehine 61.640,09TL maddi, 30.000,00TL manevi; çocuk Hacer lehine 23.660,24TL maddi, 30.000,00TL manevi; çocuk Fatih lehine 2.662,74TL maddi, 30.000,00TL manevi; anne lehine 18.419,12TL maddi, 20.000,00TL manevi; baba lehine 10.856,76TL maddi, 20.000,00TL manevi, yedi kardeşten her biri lehine ise 5.000,00TL manevi tazminatın davalı ... Site Yönetiminden tahsiline karar verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu, vekalet ücreti ve yargılama harçları noktalarında toplanmaktadır. Buna göre;

1-6100 sayılı HMK'nın 326.maddesine göre Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise Mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir. Ancak iki tarafın kısmen haklı çıkması halinde yargılama giderlerinin paylaştırılacağına ilişkin HMK’nun 326/1-2 maddesindeki düzenleme yargılama harçları için uygulanmaz, davanın reddi hariç harçlar daima davalıya yüklenir.

Somut olayda, Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harcın tamamından aleyhine hüküm tesis edilen davalı tarafın sorumlu tutulması gerekirken buna aykırı şekilde yargılama harçlarının paylaştırılması usule ve yasaya aykırı olmuştur ve kararın bozulması gerekmiştir.

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde uyuşmazlık konusu hakkında bir düzenleme bulunmamakla birlikte, tarifenin 3/1.maddesinde; avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulacağı; aynı maddenin 2.fıkrasında ise, müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan ve vekille temsil edilen davalılar lehine tek; ret sebebi ayrı olan davalılar lehine ise, her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı belirtilmiştir.

Anılan mevzuat hükmüne göre birden fazla davacının birlikte dava açması ve tek vekille temsil edilmeleri halinde, davanın kabul edilen bölümü üzerinden davacılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmelidir.

Yine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2 maddesinde "Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen önşartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımdayazılı avukatlık ücretine hükmolunur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; davalı ... ...yönünden, aleyhine kusur yüklenmemesi nedeniyle lehine davanın reddi kararının verildiği gözetilerek adı geçen davalı yararına tek ve maktu vekalet ücreti verilmesi gerekirken, reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları yönünden nispi vekalet ücretlerine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Yukarıdaki mevzuat hükmü kapsamında, lehine kusuru bulunmadığı gerekçesiyle ret kararı verilen davalı ... lehine tek ve maktu vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, bunlara aykırı şekilde hüküm kurulması hatalıdır ve kararın bu yönlerden bozulması gerekir.

O halde, temyiz talebinde bulunan davacı vekilinin bu hususları amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmelidir ve hüküm bozulmalıdır.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı HMK'nun 370/2. (HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle HUMK’nun 438/7) maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.