Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/4922 K.2020/713

A) Davacı İstemi;

Davacı dava dilekçesi ve ıslahla 106.561,50 TL maddi tazminatın davalıların tümünden, 100.000,00 TL manevi tazminatın ise sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabı;

Davalılar davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:

İlk derece mahkemesince davalılar... ve ... Alışveriş Hizm. A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden maddi tazminat isteminin kabulüne, davalı gerçek kişi ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi’nce davalı ...'ın başvurusunun esastan reddine, davacının başvurusunun kabulüne, davalılar... ve ... Alışveriş Hizm. A.Ş.‘nin de tazminatlardan sorumlu oldukları gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve bu yönde yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri:

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle, bölge adliye mahkemesi kararının kendisi yönünden tek gerekçesinin adam çalıştıranın kusursuz sorumluluğu olduğunu, oysa, bilindiği üzere adam çalıştıran/işverenin kusursuz sorumluluk nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için de illiyet bağına ihtiyaç olduğunu, somut olayda bu illiyet bağının açıkça kesildiği kusursuz sorumluluk nedeniyle de sorumlu tutulamayacağını, zamanaşımının söz konusu olduğunu,

Davalı ... Alışveriş Hizm.

A.Ş. temyiz dilekçesinde özetle, kazanın meydana gelişinde kusuru bulunmadığını, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağını, davalı ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunu kabul etmemekle birlikte;

bir an için kazanın meydana gelmesinde ...'ın kusuru bulunduğu kabul edilse dahi kendilerinin davalı ...'ın kusurundan sorumlu olmadıklarını, kaza tarihi itibarı ile yürürlükte olan eski BK‘nun 55. maddesi gereği; adam çalıştıranın çalışanını seçme, talimat verme ve gözetim-denetimde gereken özeni gösterdiğini ispat etmesi durumunda sorumluluktan kurtulacağını, kendilerinini dava konusu kazayı engellemek için adam çalıştıran olarak almaları gereken fakat almadıkları bir tedbir bulunmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini, kazaya karışan araçta bir bozukluk bulunmadığını,

araçta bulunan bir arızanın kazanın meydana gelmesinde etkili olmadığını, kazanın zarar görenin ağır kusurundan kaynaklandığını, zarar görenin ehliyetsiz olarak araç kullandığını, davacının asli kusurlu olduğunu, motorsiklet kullanımında zorunlu koruyucu malzemeler olan kask, dizlik ve sair hiçbir güvenlik malzemesinin davacının üzerinde mevcut olmadığını, bu nedenle davalı ...’a %100 oranında kusur verilmesinin doğru olmadığını, davacının maluliyet oranının yalnızca Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları dikkate alınarak belirlenmesinin doğru olmadığını, Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınması gerektiğini,

hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda yapılan aktif ve pasif devre gelir hesabının fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Alışveriş Hizm. A.Ş.‘nin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ...‘in temyiz itirazlarının kabulüne,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından davacının iş kazası sonucu %18,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın davalı ... Alışveriş Hizm. A.Ş.‘nin işçisi davalı ...’ın adı geçen davalı şirkete ait olan aracı kullanmakta iken meydana geldiği, kazanın meydana gelişinde davalı ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık iş kazasının tümüyle 3. kişinin kusurundan kaynaklanması halinde sigortalının veya onun hak sahiplerinin zararından davalı işverenin sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. Kusur sorumluluğunda işverenin tazmin yükümlülüğü için illiyet (nedensellik) bağının gerçekleşmesi zorunludur O halde illiyet bağının kesilmesi veya uygun olmaması halinde işverenin zararı tazmin yükümlülüğünden söz edilemez. Başka bir anlatımla kazanın işverenin işi görülürken gerçekleşmiş olması sorumluluk için yeterli olmayıp, eylemle zarar arasındaki uygun neden-sonuç bağının işçinin ya da üçüncü kişinin tam kusuru ile kesilmemiş olması da zorunludur.

Somut olayda ise davalı işveren...’e göre üçüncü kişi durumunda olan davalı ...‘ın tam kusurlu olduğu açıktır. Hal böyle olunca, zararlandırıcı sigorta olayının üçüncü kişinin kusurlu davranışları sonucu oluştuğu, davalı ... bakımından nedensellik bağının kesildiği, bu nedenle onun sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiği ortadadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı ...‘in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.