Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/5084 K.2019/6165

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz kapsamı ve nedenlerine göre davalılardan ... Gemi İnşa San. Ve Tic. A.Ş. ve ... Kılavuzluk Römorkaj Hiz. San. Tic. Aş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 14/05/2009 tarihli iş kazası sonucu sigortalının sürekli iş göremezliğe maruz kalması nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl ve ek davalar bir arada değerlendirilerek maddi tazminat bedeli olarak 393.970,75 TL'nin kaza tarihi olan 14/05/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte (davalı ... Klavuzluk şirketinin 393.969,75 TL ile sınırlı sorumlu olduğu ayrıca ve açıkça belirtilerek), manevi tazminat bedeli olarak 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 14/05/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacının davalılardan ... Şirketi işçisi iken ödünç iş ilişkisi ile davalı ... Gemi İnşa San ve Tic A.Ş.’ne ait tersanede taşeron olarak iş gören ... Şirketinde işçi olarak çalışmaya başladığı, olay günü gemi tankında, kapalı ve havasız alanda taşlama işi yapan kazalının beyin anevrizması geçirmesi neticesinde %100 malul kaldığı, mahkemece verilen ilk karara esas kusur raporunda iş kazasının gerçekleşmesinde %20 ... Gemi İnş..

Şirketinin, %20 Med Marine şirketinin, %10 ... Gemi şirketinin ve %50 davacının kusurlu olduğunun kabul edildiği, hesap bilirkişiden alınan 10/08/2015 tarihli raporda davacının maddi tazminat alacağının davalıların %50 oranındaki kusuruna göre 191.561,17 TL olarak hesap edildiği, mahkemece bu hesap raporuna itibarla asıl ve ek davanın hüküm altına alındığı, kararın davalılardan ...

Gemi İnşa ve Med Marina şirketleri vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 19/12/2016 tarih ve 2016/2312 Esas, 2016/15229 Karar sayılı ilamıyla kusur raporu yönünden bozulduğu, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde hükme esas alınan kusur raporunda davalı ... Gemi İnşa A.Ş’nin %15, davalı ... ŞTİ’nin %20, ...

ŞTİ’nin %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilirken, bünyesel faktörlerin de iş kazasının gerçekleşmesinde %50 oranında etkili olduğunun tespit edildiği, mahkemece hesap bilirkişiden alınan 10/05/2019 tarihli ek rapor ile davacının maddi tazminat alacağının davalıların %50 oranındaki kusuruna göre 393. 970,75 TL olarak hesap edildiği, mahkemece davacı tarafça bu tazminat alacağının hüküm altına alınması için açılan ek davalara itibarla karar verildiği anlaşılmıştır.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Somut olayda; mahkemece verilen 19/11/2015 tarihli ilk kararın davalıların temyizi neticesinde kusurun tespiti yönünden bozulduğu o halde, davacı için maddi tazminat tavanının davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde bu hükümde belirtilen 191.551,00 TL olarak belirlendiği açıktır. O halde bozmadan sonra açılan ve iş bu dava ile birleştirilerek hüküm altına alınan ... 3. İş Mahkemesi 2019/226 Esas sayılı dava dosyasında istenen 60.000,00 TL ve ... 2. İş Mahkemesi 2019/240 Esas sayılı dava dosyasında istenen 142.419,75 TL maddi tazminat istemlerinin reddi gerekirken, davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak ihlal edilecek şekilde bu davaların da hüküm altına alınması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde temyiz eden davalılardan davalılardan ... Gemi İnşa San. Ve Tic. A.Ş. ve ... Kılavuzluk Römorkaj Hiz. San. Tic. Aş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.