Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/5387 K.2020/933

Asıl ve birleşen dava dosyaları bakımından. Davacılar murisinin, ... kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; bozma üzerine ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan ... hakkında açılan davanın reddine, 1.244.330,14 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün temyizen incelenmesi davalılardan ... ve ...

Turizm İnşaat Tekstil San. Ve Tic. A.Ş. vekillerince duruşmalı olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18/02/2020 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar vekili Avukat ... ile davacılar vekili Avukat ... geldi.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, uyulan bozma ilamı kapsamına, temyiz kapsamı ve nedenlerine göre davalılardan ... ile ... Turizm İnşaat Tekstil San. Ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava sigortalının ... kazasından vefatı nedeniyle hak sahibi eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl dava dosyasında davalı ... yönünden davanın reddine, Davacı eş ... lehine 354.518,52 TL, davacı çocuk İlayda lehine 59.620,51 TL, davacı çocuk Melike lehine maddi tazminata ve davacı eş lehine 35.000 TL, davacı çocukların her biri lehine 25.000 TL’şer manevi tazminata ve faize hükmedildiği, birleşen 2019/147 esas sayılı dava dosyasında dvacı eş lehine 414.806,00 TL, davacı çocuk İlayda lehine 46.972,96 TL, davacı çocuk Melike lehine 112.046,86 TL maddi tazminata ve faize hükmedildiği, birleşen 2018/20 esas sayılı dava dosyasında ise davacı ana ve babanın her biri lehine 20.000,00 TL davacı kardeş lehine 7.500 TL manevi tazminata ve faize hükmedildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Somut olayda; mahkemece verilen 08/09/2015 tarihli ilk kararın taraflarca temyiz edildiği, davacının maddi tazminatın hesabı noktasında bir temyiz itirazının bulunmadığı, nitekim Dairemizce 03/04/2018 tarih 2016/18557 Esas – 2018/3247 Karar sayılı ilamında da hesaba esas ücretin tespiti yönünden yapılan bozma sebebinde açıkça “Somut olayda, hakkaniyete uygun maddi tazminatın tespiti açısından, öncelikle taraflar arasında görülen alacak davasının dosya içerisine geirtilerek, bu dosyada tespit edilen ücretin kesin delil olmamakla beraber taraflar lehine güçlü delil olduğu dikkate alınması,

sigortalının sendika üyesi olması halinde bağlı olduğu sendika tarafından bildirilen ücretin bağlayacı olduğunun dikkate alınması, sendika üyesi olmaması halinde ise ilgili meslek odalarından sigortalının yaşı, yaptığı ... ve mesleğindeki kıdemi dikkate alınarak ücret araştırması yapılması” gerektiğine işaretle “sigortalının hesaba esas ücretinin açıklanan şekilde tespiti ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak davacıların maddi tazminat alacaklarının tespiti” hususunun belirtildiği, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, ücretin araştırılarak,

bozmadan önce olduğu gibi, bozmadan sonra toplanan delillere göre de davacıların desteği sigortalı işçinin ücretinin asgari ücretin “3,33 katı” düzeyinde olduğunun tespit edildiği, bu yönle davacıların maddi tazminat istemleri yönünden temyiz itirazlarının bulunmadığı da dikkate alınarak, önceki kararda hükmedilen maddi tazminat miktarlarının davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında, maddi tazminat zarar tavanını oluşturduğu, bu tavanın aşılmasının mümkün olmadığı dikkate alınarak,

bozmadan sonra usuli kazanılmış hakka aykırı olarak alınan,11/02/2019 tarihli hesap raporuna itibarla davacılar vekili tarafından açılan ve birleşen 2019/147 esas sayılı davanın reddi gerekirken bu davayı da kapsayacak şekilde kabul kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

O halde mahkemece yapılacak ..., davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında oluşan maddi tazminat zarar tavanı dikkate alınarak, ... bu dosya ile birleşen 2019/147 esas sayılı dava dosyasının reddine karar vermekten ibarettir.

3- Öte yandan davacı eş ve çocukların adli yardım başvurularının 10/07/2013 tarihli oturum ara kararı gereği kabul edilmiş olması nedeniyle adli yardımdan karşılanan yargılama giderleri hakkında ... hazinesi lehine hüküm kurulması gerekirken kararda bu yönde bir hükme yer verilmemesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden ... ile ... Turizm İnşaat Tekstil San. Ve Tic. A.Ş vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.