Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/5697 K.2020/2835

İstinaf Başvurusu ; İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, davacının kızkardeşi olan ve aynı köyde aynı şekilde tarımsal faaliyette bulunan ... 'la ilgili olarak aynı nitelikte uyuşmazlık çıkaran davalı Kurum aleyhine yine ... 3. İş Mahkeme'sinde açılan 2016/373 Esas sayılı dava sonunda ise davanın kabulüne karar verildiğini, Kurumun istinaf talebi üzerine ... BAM 10. Hukuk Dairesi'nin 2018/1738 E. 2019/195 K. sayılı kararı ile esastan reddedildiğini, bu karar ile ... 3. İş Mahkemesi'nin kararının çelişki oluşturduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :"...Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere göre, davacının 01.01.1998-01.03.2008 tarihleri arasında Kurum hesaplarına intikal eden müstahsil makbuzu ve prim kesintisi bulunmaması, bu dönemde tescili ya da cari prim ödemesi olmaması, ziraat oda kaydının 20.04.2006 tarihinde başlaması, tarım kooperatifi kaydının hiç olmaması sebepleriyle davanın reddine ilişkin mahkeme kararının yerinde olduğu, emsal olarak gösterilen ...

3.İş Mahkemesinin 2018/1738E ve 2019/195 K sayılı dava dosyası içeriğinde, 02.11.2016 tarihli ekstrede davacı adına, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 20.04.1995, 20.05.1996, 22.04.1997, 20.04.2006, 20.04.2007, 20.02.2008, 20.01.2009, 20.04.2009, 20.01.2011, 01.10.2012 tarihlerinde tevkifat bulunduğu anlaşılmakla, kararın bu dava yönünden emsal olamayacağı.." gerekçesiyle " davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, " karar verilmiştir.

E)Temyiz: Davacı Vekili: Kurum işleminin tek sebebinin tapu kaydı olduğunu, aynı köyde aynı şekilde tarımsal faaliyette bulunan ... 'la ilgili olarak aynı nitelikte uyuşmazlık çıkaran davalı Kurum aleyhine yine ... 3. İş Mahkeme'sinde açılan 2016/373 Esas sayılı dava sonunda ise davanın kabulüne karar verildiğini, Kurumun istinaf talebi üzerine ... BAM 10. Hukuk Dairesi'nin 2018/1738 E. 2019/195 K. sayılı kararı ile esastan reddedildiğini, bu karar ile ... 3. İş Mahkemesi'nin kararının çelişki oluşturduğunu davacının kesinti olmayan yıllarda ürün teslim ettiğinin açık olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:Dava tarım bağkur sigortalılığını iptal eden kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen red kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15.09.2014 tarihli geriye dönük tescil talebi üzerine 1997,2008,2009,2011 ve 2012 yıllarına ait tevkifatları yüklenmiş ve tescili 01.05.1997 tarihinde başlatılmıştır.

Sigortalılık Süresinden 01.06.1997– 30.04.2008 arası ek-19 kapsamında durdurulmuş ve tekrar 01.05.2008 tarihinde başlatılmıştır.

Davacı, 6552 s. yapılandırmaya başvurması üzerine durdurulan 3929 güne karşılık gelen 15.064,57 TL borcu ödemiş, ancak sonra yapılan incelemede tevkifat tarihi, 02.12.1997 tarihli tarlayı edinme tarihinden önce olması nedeniyle 31.12.1997 tarihinde sigortalılık kaydı kapatılmış ve 20.02.2008 tarihli tevkifata istinaden 01.03.2008 tarihinde yeniden başlatılmıştır, dosyadaki mevcut ... Tuz. Ve Alkol İşl.

A.Ş’nin 11.08.2008 tarihli yazısına göre davacının 1998,1999,2000, 2001, 2002 tarihlerinde ürün teslimi olduğu ancak kesinti yapılmadığı anlaşılmaktadır.Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır. Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları.

Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir.

Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacının kendi tarlası olması gerekmeyip, kiralayarak..vs gibi üretim yapabileceği açık olup yukarıda anlatılanlar ışığında davacının 1998,1999,2000, 2001, 2002 yıllarında ürün teslimi bulunduğu halde bu dönemler yönünden red kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının ürün teslimi tarihleri gözetilerek son ürün tesliminin olduğu yılın sonuna kadar 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar vermekten ve davacının yaşlılık aylığı hakkında değerlendirme yaparak sonuca gitmekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde davacı tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının BOZULMASI gerekmiştir.