Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/6220 K.2020/1221

A)Davacı İstemi;

Davacı murisinin sağlığında aldığı meslek hastalığı sürekli ... göremezlik gelirinin hak ediş tarihinden itibaren, ilgili yasanın 55/2. maddesindeki güncelleme yapılmak suretiyle, faiz alacakları yönünden dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, davacıya gelir olarak bağlanmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

B)Davalıların Cevapları;

Davalı Kurum vekili, davanın yetkili mahkemede ve yasal süresinde açılmadığını, davacının murisinin 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahipleri için uygulanmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı;

Mahkemece, " davanın kabulü ile davacının eşi ...'nın meslek hastalığı sürekli maluliyeti % 30,56 olup sürekli ... göremezlik geliri almakta iken 01/10/2008 tarihinden önce( 23/05/1998) ölmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu ... bu sürekli ... göremezlik gelirinin 5510 sayılı Kanun'un 34. maddesi ve 54 maddesi dikkate alınarak 5510 sayılı Kanun'un 55/2 fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılarak davamız davacısına 01/10/2012 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir. karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;

Dava, davacının ölüm gelirine hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 20/3 maddesi “... kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü % 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli ... göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün ... kazası veya meslek hastalığına bağlı olmaması halinde sigortalının almakta olduğu sürekli ... göremezlik geliri, 34 üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanır.” hükmünü getirmiştir.

5510 sayılı Yasanın 17.maddesi, ... kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililere ödenecek ödenekler ve bağlanacak gelire esas teşkil edecek günlük kazancın hesaplama yöntemini düzenlemiştir. Aynı Yasanın 19.maddesinde ise, ... kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen ... hizmeti sunucularının ... kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum ...

Kurullarınca meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybetmiş olanlara, sürekli işgöremezlik geliri bağlanacağı, sigortalının işgücünü tam kaybetmesi halinde, 17.maddeye göre hesaplanan aylık kazancının %70'i oranında, kısmi kaybetmesi halinde ise, tam aylığının hesap edilerek,

bunun işgöremezlik derecesi oranındaki tutarının ödeneceği, başka birinin bakımına muhtaç ise, hesap edilen gelirin %100'nün bağlanacağı düzenlemesi getirilmiş, 20.maddenin birinci ve ikinci fıkrasında, ... kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalılarla, ... kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü %50 veya daha fazla oranda kaybetmesi nedeniyle gelir bağlanan sigortalıların ölmesi halinde, ölümün ... kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın,

sigortalının 17.maddeye göre tespit edilen aylık kazancının 55'inci maddenin ikinci fıkrasına göre güncellenerek 34.madde hükümlerine göre aylık bağlanacağı düzenlemesi getirilmiş, davanın yasal dayanağı olan 20'nci maddenin üçüncü fıkrasında ise, 55 inci maddenin ikinci fıkrasındaki güncellemeye ilişkin bir istisna getirilmeden sigortalının almakta olduğu sürekli işgöremezlik gelirinin 34.madde hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

5510 Sayılı Yasanın, Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri başlıklı 55.maddenin ikinci fıkrası, “Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak belirlenir,” düzenlemesini getirmiş, anılan maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları, bağlanacak gelir ve aylıkların alt sınırlarına ilişkin hükümler getirmiştir.

Sonuç olarak; gelir ve aylığın düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesine ilişkin genel düzenlemeler içeren söz konusu maddede genel olarak gelir ve aylıklar için güncelleme yapılacağı açıkça düzenlendiğinden, gelir ve aylıklara ilişkin diğer maddelerde istisna getirilmediği takdirde bu kanuna göre bağlanan tüm gelir ve aylıklarda güncelleme yapılması gerekmektedir. Dava konusu gelire ilişkin 5510 Sayılı Yasanın 20/3 maddesinde de güncelleme yapılmasına ilişkin açık bir sınırlama mevcut olmadığından bu çerçevede bağlanacak gelirler için de güncelleme yapılması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamından ve uyulan bozma ilamı içeriği dikkate alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nın 356 ve 359 maddeleri uyarınca davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri,

Davalı kurum davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, süresinde açılmadığını, kuruma müracaat edilmediğini, ölümün meslek hastalığından olmadığından gelir bağlanmadığını, 5510 sayılı kanunda daha önce gerçekleşen ölümlere uygulanacağına dair hüküm bulunmadığını beyanla ve resen göz önüne alınacak nedenlerle kararın bozulması talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava davacının ölüm gelirine hak kazandığının tespiti istemi davasıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

Nüfus kayıtlarından muris ...'nın davacının eşi olduğu ve 23/05/1998 tarihinde vefat ettiği, davacı ...'nın 5510 sayılı yasa kapsamında sigortalılığının bulunmadığı ancak 4/a kapsamında 01.7.1998 tarihinden itibaren ölüm aylığı aldığı, maluliyet evrakları ve tahsis dosyasının incelenmesinden, davacının eşi ...'nın 24/02/1996 tarihinde tutulduğu meslek hastalığı sonucu % 30,56 oranı üzerinden sürekli ... göremezlik geliri almakta iken 23/05/1998 tarihinde vefat ettiği, davacı vekilinin 25.9.2017 günlü dilekçesi ile gelir bağlanmasını talep ettiği, Kurumca gelir bağlanması isteminin 20.10.2017 günü reddedildiği,

ölümün meslek hastalığına dayalı olmaması nedeniyle 506 sayılı Kanun'un 23'üncü maddesine göre ve 5510 sayılı yasa geçici 1. Madde gereğince davacıya ölüm geliri bağlanmadığı ve 5510 sayılı Kanun'un 20'nci maddesinin 01.10.2008 tarihinden önce vefat edenlere uygulanmayacağının bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2018 tarihli kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2018 tarihli kararı ile kaldırıldığına ve Bölge Adliye Mahkemesince yeni hüküm kurulduğuna, Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararı da Dairemizce bozulduğuna göre, Yargıtay bozma ilamından sonra Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeni bir hüküm oluşturulması gerekirken, 17.10.2018 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararıyla ortadan kaldırılan 22.02.2018 tarihli İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi yapılması ve davalı Kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.