Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/6332 K.2020/2638

A) Davacı İstemi;

Davacı vekili, müvekkilinin, bildirgeyi veren işveren yanında 01/10/1985 de işe başladığını, primlerin ödenmediğin, bu nedenle bu tarihin Kurum tarafından sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini belirterek, davacının 01/10/1985’te çalıştığının ve başlangıcın bu tarih olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

B) Davalıların Cevabı;

Davalı kurum vekili, kuruma başvuru yapılmasının zorunlu olduğunu, usule ve yasaya aykırı davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.Davalı ...’na tebligat yapılamamış, TC Kimlik numarası saptanamamıştır. Davacı vekili, yargılama aşamasında taleplerinin sadece başlangıca yönetilmiş olduğunu, 22/01/2018 tarihli duruşmada ise davanın niteliği gereği, iş verenin davalı taraf olması gerekmediğinden ve işveren yönünden davayı takip etmediklerini imzalı şekilde beyan etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İlk Derece Mahkemesi tarafından, davacının ...'na karşı açtığı davanın 22/01/2018 tarihli duruşmada müracaata bırakıldığı ve 3 aylık sürede yenilenmediği anlaşılmakla açılmamış sayılmasına; davalı ...’na karşı açılan davanın Kabulüne, davacının 01/10/1985 tarihinde Mehmet Dedeoğlu'na ait ... sicilli iş yerinde bir gün süre ile asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı ;

Bölge Mahkemesi tarafından, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri kapsamında yerel mahkeme kararının usule ve yasaya uygun olduğu değerlendirilerek, HMK'nın 353/1-b.1 maddesine göre davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz Talebi;

Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda, bir günden fazla çalıştığının tespiti istemli davada muvafakat vermedikleri halde bir günlük sürenin tespitine şeklinde talebin daraltıldığını, bu nedenle kısmen kabule ilişkin davada lehlerine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, çalışma iddiasının kanıtlanamadığını, ileri sürülen ve re’sen gözetilecek sebeplerle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dosyadaki kayıt ve belgelere göre davalı işveren tarafından verilen bildirgede davacının işe başlama tarihinin 01/10/1985 olduğu, prim ödemesi olmadığı için Kurum tarafından davacı talebinin reddedildiği, Sosyal Güvenlik Kurum evrakına göre davalı işverene ait torna tamir iş yerinin 01/10/1973 tarihinden 31/12/1983 tarihine kadar 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu,

işe giriş bildirgesinin, iş yerinin kanun kapsamında olmadığı bir tarihte verildiği anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalı işyerinin 506 sayılı Yasa kapsamından çıktığı tarihin tespitine rağmen, talep edilen tarihte işyerinin faal olup olmadığı araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.Mahkemece yapılacak iş, hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan, davalı işyerinin 506 sayılı Kanun kapsamından çıktığı tarih yanında,

Kanun kapsamında kaldığı tarihler sonrasında da faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığını işyerine ait vergi dairesi kaydı ve belediyedeki çalışma izin ve ruhsatının celbi ve gerekirse iş yerine ait elektrik, su, telefon faturaları ile araştırmak, davalı işyerinin bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin kime ait olduğunu, işyerinin kiralanan yer olması halinde hangi süreler içerisinde kira sözleşmesinin yapılmış olduğunu tespit etmek,

işyeri kapanmış ise kapandıktan sonra başkası tarafından açılıp açılmadığını araştırmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ve yine talep tarihi itibariyle davanın askerlik ile ilişkisinin bulunup bulunmadığının askerlik şübesinden tespiti ile sonuca gidilmesinden ibarettir.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı kaldırılmasına,