Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/10447 K.2011/4994

Davacı vekili, davacının 03/02/2011 tarihinde genel müdür, insan kaynakları müdürü ve finans müdürünün birlikte bulunduğu odaya çağrılarak iş akdinin tek taraflı olarak işverence feshedildiğinin bildirildiği müvekkilinin yazılı belge talebi üzerine noter aracılığı ile yapılacağının söylendiğini ve feshe ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığını, müvekkilin fesih tarihine kadar hiç bir disiplin cezası almadığı gibi davalı işyerinde başarısı nedeniyle sürekli takdir edilen biri olduğunu, asıl fesih gerekçesinin müvekkilinin ... bağlı ...Sendikasına üye olmasından kaynaklandığını,

.... sendikası ile davacı işçiler arasında 2010 yılı Aralık ayında görüşmelere başlandığını ve 16/12/2010 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına resmi başvuruda bulunulduğunu ve bu tarihten sonra davalı işyerinde kendisi gibi sendikaya üye olan işçilere ya sendikadan istifa edersiniz yada işinize son verilir gibi uyarılarda bulunulduğu sendikadan istifa eden işçilere hiç bir şey yapılmadığını istifa etmeyip direnen işçilerin ise sırayla iş akitlerine sebepsiz olarak son verildiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, iş akdinin geçerle sebeple feshedildiğini bu bölümün kapatılması nedeniyle davacıya temizlikçi görevinin önerildiğini ancak davacının bunu kabul etmediğini istihdamın devamı açısından ve feshin son çare olması ilkesi gözetilerek davacının iş akdinin feshedildiğini davacının sendikal nedenlerle fesih iddiasının yersiz olduğunu işyerinde yetki almış herhangi bir sendikanın bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, feshin geçerli nedene dayanmadığı; sendikal neden iddiası konusunda, davacı tanıkları, güvenlik bölümü çalışanlarının sendikaya üye olduğunu, işyerinin sendikadan haberdar olunca bölüm bölüm peyder pey üye olanları işten çıkardığını, bu aşamalarda güvenlik bölümündekilerin de sendikaya üye olduğunu öğrenir öğrenmez güvenlik bölümünü kapatma kararı aldıklarını, daha kendilerinin işine son verilmeden Tepe

Güvenlik isimli bir şirketin elemanlarının işyerine getirildiğini, güvenlik bölümünün kapatılması için herhangi bir sebebin olmadığını, kendilerinin sendika üyeliğinden davalı işyerinin üyelikten bir buçuk ay sonra haberi olduğunu, bunun üzerine hemen güvenlik bölümünü kapatma kararı aldıklarını, insan kaynakları müdürünün sendika üyesi olanlara sendika üyeliğinden istifa etmelerini söylediğini, davalı işyerinde toplam 120’ye yakın işçinin sendikaya üye olduğunu, bunlardan 75-80’inin sendikadan istifa etmedikleri için işten atıldığını, 20-25 kişinin sendikadan istifa ederek çalışmaya devam ettiğini,

10-15 kadarının ise çalışmaya devam ettiğini söyledikleri, çözümü yaptırılan cd ses kayıtlarından kim olduğu anlaşılamayan şahıslar arasında davacının ve sendika üyesi diğer çalışanların sendika üyeliği ile ilgili konuşmaları olduğu, konuşmaların sendikanın işyerinde istenmediği istifa etmeleri halinde çalışmaya devam edileceği noktası etrafında olduğu, iddianame suretlerinden davalı işyerinde sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçu ile ilgili şikayet üzerine yapılan soruşturmaların olduğu, bir kısmına takipsizlik verildiği bir kısmına dava açıldığı, işyerinde 105 kişinin ....Sendikasının üyeliğinin tespit edildiği,

Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığına 28/01/2011 tarihi itibariyle adı geçen sendika tarafından yetki tespiti başvurusu yapıldığı ve 01/02/2011 tarihli yazı ile sendikanın davalı işyerinde toplu iş sözleşmesi yapmak için gerekli çoğunluğu sağladığının tespit edildiğinin bildirildiği, Aralık 2010 tarihi içinde davalı işyerinde çalışan 100’den fazla işçinin ...... sendikasına üye olduğu, bu arada güvenlik bölümünde çalışan işçilerin de sendikaya üye oldukları, sendika tarafından yetki tespiti ile ilgili başvuru sonucunda davalı işverence işyerindeki sendikal gelişmelerden haberdar olunduğu,

bunun üzerine ilk etapta sendika üyelerine üyelikten istifa konusunda tekliflerin yapıldığı, ancak kabul etmedikleri için bunların işten değişik bahanelerle çıkarıldığı, davacının çalıştığı bölümünde dışarıdan hizmet alımına gidildiğinden dolayı kapatıldığının bahane edildiği, burada çalışanlara yaptıkları iş ve durumlarına uygun işyerinin başka yerlerinde samimi tekliflerin yapılmadığı, sendika üyesi 70-80 işçinin işlerine son verildiği, bunlardan pek çoğunun Kayseri İş Mahkemelerinde işe iade davasının olduğu, işten çıkartılanların tamamının sendika üyesi olduğu,

yapılan feshin davacının da içinde bulunduğu sendika üyesi işçilerin sendika üyesi olmalarından kaynaklandığı gerekçesiyle, feshin geçersizliğine, işe iadeye ve işe başlatmama tazminatının 2821 Sayılı Yasanın 31. maddesine göre 1 yıllık ücret seviyesinden belirlenmesine karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun “sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31.maddesini üçüncü fıkrasına göre; işveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz; beşinci fıkrasına göre;

işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz. Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise; sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümleri uygulanır.

Ancak, İş Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.

Somut olayda, iş sözleşmesinin feshi ile işyerindeki sendikal faaliyetler ve sendikalaşmaya ilişkin süreç yakın zamana rastlamaktadır. Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir. Dosya içeriğine göre

işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılmaya devam eden, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı net olarak anlaşılamamaktadır. Feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre, feshin geçerli bir nedene mi dayandığı, yoksa sendikal nedenle mi gerçekleştirildiği hususunda bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.