Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/10622 K.2012/11608

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi iş sözleşmesinin işverence sendikal sebeple feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine karar verilmesi, buna bağlı tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, iş sözleşmesinin davacının iş güvenliği kurallarına aykırı hareket etmesi ve amirlerine hakaret etmesi sebebi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 27/II h ve ı alt bentleri gereğince feshedildiğini, feshin sendikal sebebe dayanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece fesih için geçerli bir sebebin kanıtlanmadığı, feshin sendikal sebebe dayandığı gerekçesi ile isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun “Sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre.

"İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz;" beşinci fıkrasına göre.

"İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz." Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise. "Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, İş Kanunu’nun 18, 19, 20 ve 21. madde hükümleri uygulanır.

Ancak, İş Kanunu’nun 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz"denilmektedir.

Dosya içeriğine göre fesih için geçerli bir sebebin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir.

Ancak; feshin sendikal sebebe dayandığına ilişkin kabul hatalıdır. Dosya içeriğine göre, davalı işveren tarafından 2009 yılı Nisan ve Eylül aylarında ekonomik kriz sebebi ile gerçekleştirilen toplu fesihler sonucunda açılan emsal nitelikteki işe iade davalarında, feshin sendikal sebeple gerçekleştiği kabul edilmiş ise de, davacının iş sözleşmesi bu fesihlerden iki yıl sonra gerçekleşmiştir.

Davacının sendikaya 31.08.2009 tarihinde üye olduğu ve sendikaya üye olan işçilerin işveren tarafından öğrenilmesinden sonra 2009 yılı Eylül ayında gerçekleştirilen toplu fesih sırasında işten çıkarılmadığı sabittir.

Davacının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten yedi ay kadar sonra bir grup işçinin sendika üyeliğinden istifa etmeye zorlandıkları gerekçesi ile davalı şirket yetkilerine ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulundukları görülmekte ise de, fesih tarihinde davacı ile birlikte iş sözleşmesi feshedilen başka bir sendika üyesi işçi bulunmamaktadır.

Sendikal tazminatının hüküm altına alınabilmesi için, feshin sendikal sebebe dayandığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek ispatlanması zorunludur. Davacı tarafça, iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiği ispatlanamadığından işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Kanun'un 31. maddesine göre belirlenmiş olması hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.