Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/12836 K.2012/4851

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli sebep olmadan feshedildiğini belirterek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18-21. maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının ücretsiz izne ayrılma kararından sonra kendisinin Adana 1. Noterliğinin ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, davacı dilekçesinin Genel Müdürlük oluru ile işleme konulduğunu neticesinde davacıya kıdem, ihbar tazminatı dahil tüm kanuni haklarının ödendiğini davalı işverenin ekonomik nedenlerle kadrolu ve mevsimlik işçileri istihdam etmekte zorlandığını, yağ fabrikasının fiilen Ocak 2010 tarihinde faaliyetinin durduğunu, davalı kurumun elindeki tek yağ fabrikasını da kiraya vermek zorunda kaldığını,

Birliğin 23.12.2008 tarihli kararı ile mevcut tüm yatırımlarını iptal ettiğini devletin himayesinin 4572 sayılı Kanun uyarınca tamamen ortadan kalktığını ve sadece davalı konumundaki birliklerin kendi imkanları ile ayakta durması aksi taktirde yok olması sürecinin başladığını 09.08.2010 tarihi itibariyle tüm işçilerin iş sözleşmelerini toplu olarak sona erdirilmesine karar verildiği bu kararlarla sanayi alanından tamamen çekilerek sadece kooparatif alanında mütevazii bir şekilde varlığını devam ettirdiğini davacının yeniden istihdam olanağının bulunmadığı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı işverenin yağ fabrikasını kiraya vererek ve ayrıca diğer bölümlerde işçi sayısını azaltarak çok sayıda işçinin işine son verdiği, ekonomik sıkıntı sebebiyle iş sözleşmelerinin sona erdirildiği, iş sözleşmeleri davalı tarafından feshedilen işçilerin bir an önce ekonomik sıkıntı sebebiyle kıdem ve ihbar tazminatlarına kavuşmak için işverenin isteği doğrultusunda noterden istifa yazılarını gönderdiği, iş sözleşmeleri feshedilen çok sayıda işçinin açtığı davalarda hep aynı istifa yazılarının bulunduğu,

bu durumun işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarına kavuşmak amacıyla fesihten hemen sonra işverenin isteği doğrultusunda yazıyı gönderdiklerine kuvvetli bir delil teşkil ettiği, davacının noter kanalıyla gönderdiği ihtarnamedeki feshin şartlı fesih niteliğinde olduğu, bu nedenle geçersiz olduğu, ikale olarak da değerlendirilemeyeceği, işverenin yazılı bildirimde bulunmadığı, feshin geçerli sebebe dayanmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İşçinin iş güvencesi olan feshin geçersizliği isteminde bulunabilmesinin ön şerhlerinden biri, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesidir. İş sözleşmesi işçi tarafından veya karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmişse işçinin iş güvencesinden yararlanma imkan bulunmamaktadır. İşçinin haklı bir sebebe dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer. Şarta bağlı istifa ise kural olarak geçerli değildir. Uygulamada en çok karşılaşılan şekli olan, işçinin ihbar ve kıdem tazminatı haklarının ödenmesi şartıyla ayrılma talebi istifa olarak değil, ikale sözleşmesi yapma yönünde işçinin icabı biçiminde değerlendirilmelidir.

Dosya içeriğine göre, davacının davalıya ait birlikte çalıştığı, davalı birliğe ait fabrikada hammaddenin bitimi nedeni ile üretime ara verildiği ve Ocak 2009 ayından itibaren mevsimlik işçilerin iş sözleşmelerinin askıya alındığı, diğer işçilerin dört aylık ücretsiz izne gönderildiği, ücretsiz izin uygulamasının 2009'un Mayıs ayında da dört ay süre ile uzatıldığı, Yağ Fabrikasının tüm müştemilatı ile birlikte 02.07.2010 tarihinde kira sözleşmesi ile bir şirkete devredildiği, tüm işçilerin iş sözleşmelerinin toplu işçi çıkarma kapsamında 16.07.2009 tarihli bildirimle önel verilerek feshedildiği anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta ise davacı işçinin iş sözleşmesi davacının Temmuz 2009 tarihinde noterden gönderdiği “gördüğüm lüzum üzerine iş sözleşmesinin feshini talep ediyorum” ihtarı üzerine sonlandırıldığı, işverenin devir nedeni ile fesih işlemi gerçekleşmeden, sona erdirilmesi icabının davacı işçiden geldiği, bu şekilde iş sözleşmesinin sona erdiği sabittir.

İş sözleşmesi taraflar arasında karşılıklı anlaşma ile sona erdiğinden ve davacı noterden gönderdiği ihtarın iradesi fesada uğratılarak gönderildiğini kanıtlayamadığından istemin reddi gerekir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

4857 sayılı Kanun'un 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.