Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/1767 K.2011/5879

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

Mahkemece, davacının çalıştığı davalı ....A.Ş. işyerinin şirket merkezinin İstanbul il sınırları içinde olduğu, yetkili mahkemenin İstanbul İş Mahkemesi olduğu, davalı vekilinin süresinde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle davacının dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile mahkemenin yetkisizliğine, kararın kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yer verilmemiştir. İşyerini tanımına 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre “İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı

yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.” Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinin son cümlesi gereğince söz konusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden ve özellikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı...Başkanlığı müfettişi tarafından tutulan 11.03.2009 tarihli tutanak ve ekindeki belgeden, davacının çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumu'na davalı şirket olan .... A.Ş. işyerinden bildirilmesine rağmen, Adana'da faaliyet gösteren dava dışı...A.Ş. işyerinde bölge Müdürü olarak fiilen çalıştığı anlaşılıyor. Buna göre, davacının kayden işçisi göründüğü işyerinin bulunduğu yer değil, işin fiilen yapıldığı işyerinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşin yapıldığı yer mahkemesi olarak işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.