Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/18129 K.2012/10816

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 10.01.1988 tarihinden itibaren davalı işveren nezdinde çalışmakta iken, 08.05.1990 tarihinde Türkiye Haber - İş Sendikası İstanbul 1 Nolu Şube yönetimine profesyonel sendikacı olarak seçildiğini ve 10.10.2009 tarihine kadar bu görevinin sürdürdüğünü, 10.10.2009 tarihli olağan genel kurulda yeniden aday olduğunu ancak seçilemediğini, 19.10.2010 tarihli dilekçesi ile davalı işverene müracaat ederek 2821 sayılı Sendikalar Kanunu' nun 24. maddesi ve VIII Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 19/b maddesi uyarınca işe başlatılması talebinde bulunduğunu,

ancak bu talebinin 06.01.2010 tarihli yazı ile işveren tarafından reddedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 26.01.1988 tarihinde müvekkiline bağlı olarak olarak işe başladığını, 05.05.1990 tarihinde Türkiye Haber - İş Sendikası İstanbul Şube Sekreterliğine seçildiğini ve bu görevini 2821 sayılı Kanun'un 29. maddesi kapsamında profesyonel olarak sürdüreceğini bildirdiğini, profesyonel sendikacılık faaliyeti sona eren davacının 19.10.2009 tarihinde 2821 sayılı Kanun'un 24. maddesi ve VIII Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 19/b maddesi uyarınca işe başlama talebinde bulunduğunu, kanuni çerçevede işe başlatılmayarak kıdem tazminatının ödendiğini taraflar arasında sendikacılık faaliyetinin sona ermesinden sonra yeni iş sözleşmesi kurulmadığında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkemece; taraflar arasındaki iş sözleşmesinin işverence geçerli sebebe dayanılmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 1990 yılında profesyonel olarak sendikacılık yapmak üzere iş yerinden ayrılan davacının, profesyonel sendikacılık faaliyetinin sonlanması üzerine işe başlamak hususunda yaptığı başvurunun 2821 sayılı Kanun'un 29. maddesine kıdem tazminatı ödenerek reddedilmesi halinde işe iade davası açma hakkı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Türkiye Haber - İş Sendikasının dosyada mevcut müzekkere cevabı ve davacının şahsi işyeri dosyası içerisinde bulunan 22.05.1990 tarihli ilişik kesme yazısı içeriklerinden,

davacının ... Gayrettepe Telefon Müdürlüğündeki görevinden 14.05.1990 tarihinde 2821 sayılı Kanun'un 29. maddesi gereğince Türkiye Haber - İş Sendikası Şube Sekreterliği görevini profesyonel olarak sürdürmek amacı ile ayrıldığı, 14.05.1990 tarihi itibari ile davalı iş yeri ile ilişiğinin kesildiği, profesyonel sendikacılık görevinin 10.10.2009 tarihine kadar sürdüğü, seçimleri kaybetmesi üzerine 19.10.2009 tarihinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunduğu, bu talebinin fiilen ... ye bağlı gerçekleşen iki yıllık hizmet süresine ilişkin kıdem tazminatı ödenerek reddedildiği, anlaşılmaktadır.

2821 sayılı Kanun'un 29. maddesinde “ Sendika ve konfederasyonların yönetim kurullarında veya başkanlığında görev aldığı için kendi isteği ile çalıştığı işyerlerinden ayrılan işçiler, bu görevlerinin seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi istekleriyle çekilmek suretiyle son bulması halinde, ayrıldıkları işyerinde işe yeniden alınmalarını istedikleri takdirde, işveren, talep tarihinden itibaren en geç bir ay içinde bu işçileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe, diğer isteklilere nazaran öncelik vererek almak zorundadır.

Bu takdirde, işçinin eski kıdem hakları ve ücreti saklıdır. Bu hak, sendika veya konfederasyonlardaki yöneticilik görevinin sona ermesinden başlayarak üç ay içinde kullanılabilir. Yönetim kurulundaki ve başkanlıktaki görevleri ile ilgili fiillerinden dolayı hüküm giymiş olanlar bu haktan yararlanamazlar.

İşverene düşen pay dahil olmak üzere sosyal güvenlik kurumlarının prim ve aidatlarını ödemeye devam etmek suretiyle ayrıldıkları işyerlerindeki sigortalılık haklarını devam ettirebilirler. Yukarıda gösterilen haklardan sendika şube yönetim kurulu üyeleri ile başkanları da yararlanırlar.” yönünde düzenleme bulunmaktadır

2821 sayılı Kanun'un 29. maddesinde ki bu düzenleme, profesyonel sendikacılık faaliyetinde bulunan işçilerin, bu faaliyetlerinin devamı süresinde iş sözleşmesinin askıda olduğu biçiminde yorumlanamaz. Maddenin düzenlemesindeki asıl amaç, profesyonel sendikacılık yapan işçilerin yeniden işe alınmalarına ilişkin olup, iş sözleşmesinin bu süre boyunca devam ettiğine ilişkin ibare içermemektedir. On dokuz yıl gibi bir süre boyunca profesyonel sendikacılık yapmış olan davacının iş sözleşmesinin askıda olduğuna ilişkin mahkeme kabulü hatalıdır. Davacı ile davalı işveren arasında 29. maddeye göre işe alınma başvurusunda bulunulduğu tarih itibari ile iş sözleşmesinin bulunmadığından davacının fesih geçersizliği ve işe iade talebinde bulunması mümkün değildir.

Saptanan bu durum karşısında ve yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Kanunu' nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.