Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/3580 K.2011/5936

Davacı vekili; iş sözleşmesinin feshini geçerli sebebe dayanmadığını ileri sürerek feshin geçersizliğin tespiti ile işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; işletmede organizasyon değişikliğine gidildiği terminal ve madeni yağ fabrikaları müdürlükleri içinde bulunan asistan-sekreterliğinin kaldırıldığını iş sözleşmesinin bu işletmesel karar doğrultusunda fesih edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir.

Mahkemece davacının iş akdinin, işverenin işletme ihtiyaçları doğrultusunda organizasyonel yapıdaki değişiklik nedeniyle terminal ve madeni yağ fabrikaları müdürlüklerinde bulunan tüm asistan-sekreter kadrolarının kaldırılması nedeniyle feshedildiği ve davacının iş aktinin feshinde davacının deneyim ve niteliklerine uygun sebeplerini ortadan kaldıracak önlemler alınmadan feshedildiği, davacının deneyim ve niteliklerine uygun iş bulunamadığı kriterinin geçersiz kaldığı, feshin geçerli nedenle yapıldığının davalı tarafça kanıtlanamadığı ve feshin son çare olması, ilkesinin ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik

kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda; davacı işçinin asistan-sekreter olarak 24.11.2004 ile 26.11.2008 tarihleri arasında çalıştığı, işletme ihtiyaçları doğrultusunda organizasyonel yapıda değişiklikler öngörüldüğü terminal ve madeni yağ fabrikaları müdürlükleri içinde bulunan tüm asistan- sekreter kadrolarının kaldırılmasına karar verildiği, işyeri nezdinde deneyim ve niteliklerinize uygun başkaca boş bir pozisyon da bulunmadığı gerekçesiyle davacının iş akdinin 4857 sayılı iş yasasının 18. maddesi uyarınca feshedildiği anlaşılmaktadır.

Davalı işveren organizasyon değişikliği yapıldığı ileri sürdüğüne göre öncelikle bu değişikliğe ilişkin karar ve yeniden yapılmış organizasyon şeması bulunup bulunmadığını araştırmalı bu yönlere ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeli bundan sonra uzman bir bilirkişi marifetiyle işverenin işyerindeki kadro ve çalışma pozisyonları dikkate alınarak davacının başka bir birimde değerlendirilmesi olanağının mevcut olup olmadığı tespit edilmeli, tüm deliller yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak oluşacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen yönler dikkate alınmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.