Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/415 K.2011/991

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın feshedildiğini, işverenin ülke genelinde 30 kadar hipermarketi ve 40 kadar ekspres mağazası bulunduğunu, davacıya başka yerde çalışma teklifi götürülmediğini, fesihten 1 ay önce ....hipermarket açılışı yaptığını, halen de işçi alımının devam ettiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının iş akdinin 4857 Sayılı Kanun'un 17. ve 18. maddeleri gereği iş akdinin geçerli şekilde feshedildiğini, feshin işin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan objektif bir karar olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, Türkiye çapında farklı yerlerde işyerleri olan davalı şirketin ...şubelerinde çalışan davacının iş akdinin çalıştığı birimin satışlarının düşük olmasına dayalı olarak işyerinin kapanması nedeniyle feshedildiği, işçiye başka illerdeki şubelerde istihdam edilmeye yönelik teklif götürülmediği, farklı yöntemler denenmeden fesih yoluna gidildiği, feshin geçerli nedene dayandığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, iş sözleşmesi, olumsuz satış grafikleri ve diğer işletmesel gereklilikler nedeniyle işçinin görev yaptığı mağazanın kapatılması kararı gereği feshedilmiştir. İşverence davacının çalıştığı mağazanın ve ....bulunan başka ekspres format marketlerin zarar etmesi nedeniyle kapanmanın zorunlu hale geldiği, diğer ekspres formatlı mağazalarda da her şubede bir kişi olmak üzere toplam 50 kişinin azaltımının yapıldığı, feshin keyfilikten uzak, objektif şekilde uygulandığı savunulmuştur.

Yargılama sırasında kapanan mağazaların kar zarar durumlarını içeren liste dosya arasına alınmış, taraf tanıkları dinlenmiştir. Tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında, davacının çalıştığı işyerinin ve iddia edilen diğer mağazaların kapatılıp kapatılmadığı, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı, feshin kaçınılmaz

olup olmadığı, davacının kıdemi, eğitim durumu ve diğer niteliklerine göre aynı veya başka bir birimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, davalı işverenin işten çıkarılacak işçilerin belirlenmesinde kendisini bağlayan bir kurala uyup uymadığı, fesih kararını objektif olarak tüm işçiler açısından uygulayıp uygulamadığı yönünden somut olarak araştırma yapılmalıdır. Fesih nedenine göre yapılan incelemenin uyuşmazlığı aydınlatmaya yeterli olmadığı açıktır.

Mahkemece, belirtilen işletmesel karara ilişkin belgelerin yanında, işletmede veya işyerinde çalışan tüm işçilerin görev tanımları, işletme, işyeri organizasyon şeması, işten çıkarılacak işçilerin işyeri şahsi sicil dosyaları, görev tanımları ve çalıştıkları bölümleri gösteren kayıtlar ile fesihten önce ve sonrasını kapsayacak şekilde işçi alımı ve çıkarılmasını gösteren işyeri SGK bildirgeleri getirilmeli, gerek duyulursa işyerinde keşif yapılarak,

özellikle işletmenin faaliyet alanını ve iş organizasyonunu bilen uzman bilirkişiler aracılığı ile inceleme yapılmalı ve feshin yukarda belirtilen ilkelere göre geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.