Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/4331 K.2011/6454

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın feshedildiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının iş akdinin ekonomik kriz ve siparişlerin azalmasına bağlı olarak diğer çalışanlarla birlikte sona erdirildiğini, işverenin fesih yönünde aldığı işletmesel kararın yargı denetimine tabi olmadığını, çıkarılan işçilerin seçiminde işvereni bağlayan bir tenkisat kuralı bulunmadığını, davalı şirketteki işlerin personel çıkaracak düzeyde azaldığının işyerinde kullanılan elektrik giderleri, vergiye esas kazanç miktarı ve diğer ticari defter ve kayıtların tetkikinden de anlaşılabileceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, genel ekonomik krize bağlı işletme riskinin oluştuğu iddia edilen dönemde fesihten kaçınmaya ilişkin işverenin öngörülen tüm önlemleri almadığı, farklı çalışma, kısa süreli çalışma, başka birimlerde değerlendirme gibi yöntemlerin davacı açısından uygulanmadığı, başka iş teklifi yapılmadığı, ancak yeni işçi alımlarının yapıldığı, işletmesel kararın tutarlı olarak uygulanmadığı, son çare ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, davacı işyerinde fason kesim bölümünde operatör olarak çalışmaktadır. İş sözleşmesi, ekonomik kriz nedeniyle siparişlerin azalması ve üretimin düşmesi nedeniyle sona erdirilmiştir. İşverene ait tüm kayıt ve belgeler getirtilip bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, rapor uyuşmazlığın çözümü için yeterli değildir. Keşif sonucu elde edilen bilgilere göre, işyerinde 6 adet brode, 1 adet de kesim makinesi bulunmaktadır.

Kesim makinesi keşif tarihinde çalışmamaktadır, bu makinede çalıştığı anlaşılan davacı ve diğer işçinin belirtilen nedenle iş sözleşmeleri feshedilmiştir. Brode makinelerinin 4 tanesi ise çalışmaktadır. İşyerinde sipariş usulüne göre çalışılmaktadır. Davacının işten çıkarıldığı dönemde kesim bölümü üretimi de dahil olmak üzere tüm üretim belirgin şekilde azalmış, daha sonraki dönemde brode üretiminde büyük artış olmuştur.

Davacı ile aynı kesim makinesinde çalışan diğer işçinin Dairemize yansıyan dosyasında yer alan tekstil mühendisi

bilirkişinin raporundaki değerlendirmeye göre, brode makineleri ayrı bir uzmanlık ve tecrübe gerektirmektedir, davacı ise kesim makinesinde tecrübelidir. Buna göre mahkemece, davacının kısa bir eğitimle brode makinelerinde çalıştırılabilme imkanı bulunup bulunmadığı uzman bilirkişi görüşü alınarak araştırılmalıdır. Diğer taraftan, fesihten sonra işe alınan işçilerin de vasıfları, davacının yapabileceği işler için işe alınıp alınmadıkları da kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, diğer delillerle birlikte değerlendirilerek bir hüküm kurulmalıdır. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.