Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/4336 K.2011/8024

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin ... Devlet Hastanesinde 19.09.2003 tarihinden itibaren personel müdürü olarak çalışmaya başladığını, İş Kanunu’na aykırı olarak işten çıkartıldığını, yazılı bir fesih bildiriminde bulunulmadığını, müvekkilinin farklı taşeron firmalar olan ... Bilgi İşlem-Barla-Tuteks Ltd. Şti.-... Bilişim ve İletişim Ltd.

Şti. gibi alt işverenlerin işçisi gibi gösterildiğini, davalı Bakanlık’ın hastanede ihale ile verdiği hizmet işinin İş Kanunu’nun 26/6. maddesi anlamında yardımcı iş olduğunu, yönetim hakkının ise tamamen davalı ...’nın yetkisinde olduğunu, İş Kanunu’nun 2/6 ve 7. maddeleri gereği davalı Bakanlık’ın asıl işveren olduğunu ve müvekkilinin sürekli çalışması gereği asıl işveren olan davalı Bakanlık’ın işçisi olduğunu, müvekkilinin farklı taşeron işverenlerin işçisi gibi gösterilmiş olmasının iş sözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu göstermediğini, müvekkilinin personel müdürü olarak çalıştığını,

ihaleyi alan şirketlerin değişmiş olmasına rağmen halen aynı işyerinde çalışmaya devam ettiğini, tüm talimatları da davalı ...’na bağlı hastane yönetiminden aldığını, işçilerin işe alınmasında ve işten çıkartılmasında tüm yetkilerin Bakanlık’ta olduğunu, bu yetkinin hastane tarafından kurulan komisyonca kullanıldığını, çalışma koşullarının davalı kurumca belirleniyor olması ve yönetim hakkının davalı kurumda olması nedenleriyle asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu ve müvekkilinin davalı kurum işçisi olduğunu belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, İş Kanunu’na göre işçinin iş güvenliği hükümlerinden yararlanabilmesi için bazı şartların varlığının gerektiğini, buna göre öncelikle işçinin belirsiz süreli iş akdi ile çalışmasının gerektiğini, davaya konu iş akdinin Bakanlık ile yüklenici firma arasında yapılan sözleşmede ve şartnamelerinde belirli süreli olarak yapıldığının belirtildiğini ve sürenin 731 gün olarak belirlendiğini, yine işe iade davası açılabilmesi için işyerinde 30 işçinin bulunması gerektiğini, dava konusu olayda işçilerin tümünün alt işveren olan yüklenici firma işçileri olduğunu, bu nedenlerle, işe iade davası şartlarının gerçekleşmemiş olduğunu,

diğer yandan davalılar arasında taşeronluk sözleşmesinin sonlanması nedeniyle davalı kurumun devre dışı olduğunu, davalı Bakanlığın asıl işveren olduğunun kabulü halinde bile, yüklenici firmadan sadece hizmet satın almakta olduğunu ve işçilerin tamamının yüklenici firmanın işçileri olduğunu, sözleşmede işçilerin özlük işleri ile işe alınmaları, ücret, çalışma koşulları vs konularda tamamen yüklenici firmanın yetkili ve sorumlu olduğunun belirlendiğini, davacının sözleşmenin muvazaalı olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacıyı işe alanın, ücreti, sosyal hakları, sigorta primleri vs konularıyla ilgili olanın ihaleyi alan firma olduğunu,

yapılmış olan ihalenin kararname ve eki hükümlere dayandığını, yasalarla düzenlenen hizmet satın alma sözleşmesinin muvazaalı olduğundan söz edilemeyeceğini, işin asıl işverenin işyerinde yapılıyor olmasının muvazaalı olduğu anlamına gelemeyeceğini, alt işverenin değişmesine rağmen bir kısım işçinin yeni alt işverende çalışmasını yasaklayan bir hüküm olmadığını ve bu durumun muvazaaya delil sayılamayacağını, davacının davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davada ...’nın taraf sıfatı olamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ARC’ye usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Mahkemece, işçilerin işe alınmalarında ve işlerine son verilmesinde hastane idaresinin yetkili olduğu, çalışan işçilerin çalışma koşullarının da hastane yönetimince belirlendiği, alt işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin üzerindeki yönetim hakkının tamamen asıl işveren tarafından yürütüldüğü ve gerçek anlamda bir alt işveren asıl işveren ilişkisinin olmadığı, davacının başından beri davalı ... işçisi olduğu gerekçesiyle, davalı... Bilişim ve İletişim Tekn. Dan. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, feshin geçersizliğine ve işçinin ... yönünden işe iadesine karar verilmiştir.

Hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfatı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında ... Devlet Hastanesi ve ünitelerinde, tıbbi kayıt hizmetleri, taburcu, faturalama, raporlama, dosyalama işlerinin yapılması, diğer sekreterlik hizmetlerinin yürütülmesi, hasta ve ziyaretçileri yönlendirme hizmetlerinin yerine getirilmesi konusunda hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, davacı işçinin işvereni olan şirketinin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece dosya içeriğine göre feshin geçersizliğine ve

davacının işe iadesine karar verilmesi yerindedir. Ancak alt işveren tarafından yerine getirilen işin, asıl işin bir parçası olmadığı, niteliği itibariyle alt işverene verilebilecek işlerden olduğu değerlendirilmeden yazılı şekilde Sağlık Bakanlığına işe iadesine hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.