Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/4988 K.2012/615

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın feshedildiğini, fesih gerekçesinin gerçek dışı olduğunu belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, şirket ortaklık yapısının değişmesi ve davacının bununla birlikte yeni organizasyon yapısı ve çalışma şartlarına adapte olamaması ve yönetici olarak kendisine yönelik beklentilere karşılık verememesi sebebi ile iş kanununun 17. maddesi kapsamında feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, fesih bildiriminden feshin işçinin yetersizliğinden dolayı yapıldığı, feshin haklı veya geçerli nedenle yapıldığının ispat yükü üzerinde olan davalı işveren tarafından kanıtlanamadığı gibi savunma alınmadan 4857 sayılı kanunun 18. maddesine aykırı olarak yapılan feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik

kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğine göre, bölge satış müdürü olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, şirket ortaklık yapısının değişmesi ve bununla birlikte organizasyonda yapılan yeni düzenlemeler gerekçesiyle feshedilmiştir. Davalı vekili tarafından delil listesinde şirket kayıtları, bilirkişi incelemesine dayanılmış, tanık listesi sunulmuştur.

Mahkemece fesih gerekçesine göre yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

İşverenin fesih bildiriminde ifade edilen şirketin ortaklık yapısının değişmesi ve organizasyonda yapılan yeni düzenlemelerin neler olduğuna ilişkin işletmesel karar getirtilmeli, ayrıca davacı ve diğer çalışanların işyeri şahsi sicil dosyası, görev tanımları ve çalıştıkları bölümleri gösteren kayıtlar ile fesihten önce ve sonrasını kapsayacak şekilde işçi alımı ve çıkarılmasını gösteren işyeri SGK bildirgeleri de celbedilerek, bu kararın tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında tutarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığı,

davacının kıdemi, eğitim durumu ve diğer niteliklerine göre aynı veya başka bir birimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, işyerinin faaliyet alanını ve iş organizasyonunu bilen uzman bilirkişiler aracılığı ile somut olarak araştırma yapılmalıdır. Feshin belirtilen ilkelere göre geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.