Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/760 K.2011/1080

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren, davalı iş yerinin Özelleştirme yüksek Kurulunun 5.2.2001 tarih ve 2001/06 sayılı kararı ile özelleştirme kapsamına alınmış olup devam eden bu süreç içinde yapılan yasal düzenleme ile personel sayısının azaltılması zorunluluğu sebebiyle davacının 22.01.2008 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığını tespit edildiğinden iş sözleşmesinin feshedildiğini davacının iş sözleşmesinin feshinde emekliliğe hak kazanmanın ölçüt olarak alındığını bu durumun objektif ve genel bir uygulama olduğunu fesih tarihinden sonra işçi alımının söz konusu olmadığını bu işyerinin kendi başına üretim satış yapan kara yada zarar eden bir işyeri

olmadığın bu uygulamanın çok sayıda işçi için gerçekleştirildiğini her ay düzenli olarak davacı gibi emekliliğini hak etmiş çok sayıda işçinin işten çıkarıldığın feshin haklı nedenlere dayandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren ekonomik nedenlerle küçülme kararı almış ve istihdam fazlalığı işçilerin iş sözleşmesini feshetmiştir. İstidam fazlalığı kanıtlanmıştır. Nitekim Çanakkale Pazarlama ve Dağıtım Başmüdürlüğünün 30.04.2009 tarihli yazı cevabından Çanakkale Başmüdürlülüğünün 01.12.2008 tarihi itibariyle 21.11.2008 tarih ve 108 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

İstihdam fazlalığında emekliliğe hak kazananların seçilmesi objektif bir kriterdir. Davacının 14.3.2008 tarihi itibariyle SGK dan yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu ve Kurum tarafından davacıya yaşlılık aylığı bağlandığı taraflar arasında ihtilafsızdır. Yeni işçi alımı bulunmamaktadır. Davalı işveren işletmesel kararı tutarlı şekilde uygulamıştır. Davalı işverenin bu kararda keyfi davrandığı iddia edilmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgulara göre davacının iş sözleşmesinin işyerinin ve işin gereklerine dayanan nedenle feshedildiği, feshin geçerli nedene dayandığı anlaşılmaktadır. Davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.