Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/10837 K.2013/375

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacı işçinin 11.06.2001 tarihinden itibaren davalı asıl işveren Ege Üniversitesine ait işyerinde, değişen alt işverenler de en son dava dışı ... bünyesinde aşçı olarak çalışırken, alt işverenin ...na bağlı ... Hastanesi yemek hizmet alım ihalesini kazanması üzerine bu kez asıl işveren ... işyerinde çalışmasına devam ettiğini, çalışmasının değişen alt işverenler bünyesinde sürerken, 17.01.2010 tarihinde iş sözleşmesine haklı sebep olmadan son verildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini beyanla, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilinin ihale makamı olduğunu, yüklenici firmalar ile müvekkili kurum arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilinin ihale makamı konumunda olup, dava konusu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmadığını, davacının çalıştığı yüklenici firmaların ... kayıtlarından tespit edilmesini talep ettiklerini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 12.06.2001-12.04.2004 tarihleri arasında davalı asıl işveren ...

Üniversitesi işyerinde, 12.04.2004-31.12.2009 tarihleri arasında davalı asıl işveren ... işyerinde çalıştığı, iş sözleşmesinin işverence haklı sebep olmaksızın feshedildiği, davalı ... bünyesinde geçen çalışmasının fesihle sonlandırılmadığından feshe bağlı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarından davalı üniversitenin sorumlu olmadığı, yine bu dönem çalışması bakımından diğer işçilik alacaklarının ise zamanaşımına uğradığı, davalı ...

Bakanlığının asıl işveren sıfatıyla kendi bünyesinde geçen çalışma süresiyle sınırlı olarak alacaklardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davalı ... Üniversite yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş sözleşmesinin işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği, işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak edip etmediği, fazla çalışma yapıp yapmadığı, ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı ücretlere ve kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı, davalı ... Üniversitesinin kıdem tazminatından sorumluluğu noktalarında toplanmaktadır.

Fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.

Fazla çalışma yapıldığının ve ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bununla birlikte, işyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Öte yandan, sözleşmesinin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Somut olayda, mahkemece, hizmet döküm cetveli ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek, davacı işçinin 12.06.2001-12.04.2004 tarihleri arasında davalı asıl işveren ... Üniversitesi işyerinde çalıştığı, alt işverenin ...na bağlı hastanenin hizmet alım işini üstlenmesi üzerine, bu kez aralıksız şekilde 12.04.2004-31.12.2009 tarihleri arasında davalı asıl işveren ... işyerinde çalıştığı kabul edilerek çalışma süresi tespit edilmiş; iş sözleşmesinin sona ermesi, işçilik alacakları bakımından da yine tanık beyanlarına itibarla sonuca gidilmiştir. Bir kısım alt işverenlere, davalı ... Bakanlığının

talebiyle dava ihbar edilmiştir. İhbar olunan alt işverenler ise davaya karşı beyanda bulunmamışlardır. Mahkemece, ... kayıtları ile yazılı delil niteliğindeki işyeri kayıtları celp edilmeden, doğrudan tanık beyanlarına itibar edilerek, asıl işverenler nezdinde geçen çalışma süresi, iş sözleşmesinin feshi, işyeri çalışma şartları netleştirilmeden, dava yeterli derecede aydınlatılmaksızın sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Öncelikle, davacı işçinin hizmet döküm cetvelinde kayıtlı işyeri tescil numaraları bildirilerek, ...'ndan işyeri tescil bilgileri ve alt işverenlik bilgileri celp edilmeli; davalı asıl işverenlerden alt işveren bilgileri ile hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartnameler; tespit edilecek alt işverenlerden ise işyeri kayıtları ve işçi özlük dosyası istenilmelidir.

Bu suretle, davacı işçinin çalışma süresi, çalışma şartları, çalışmasının sonlandırılması netleştirilmeli, tüm deliller toplandıktan sonra yeniden değerlendirmeye tabi tutularak bir sonuca gidilmelidir.

Diğer taraftan, davacı vekilince dosyaya sunulan ... İş Mahkemesinin 2009/227 esas 2010/450 karar sayılı 19.07.2010 tarihli kararıyla, davacı işçinin 12.04.2004-31.07.2008 tarihleri arasındaki çalışma süresi bakımından, bir kısım alt işverenler aleyhine, davacının işçilik hak ve alacaklarının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, anılan bu dava dosyası da celp edilerek incelenmeli, verilen hükmün ve hüküm infaz edilmişse sonuçlarının, iş bu davaya etkisi bakımından değerlendirmesi yapılmalıdır. Eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3-Kabule göre de, mahkemece, davalı asıl işverenler arasında işyeri devri ilişkisi bulunduğu benimsenmiş olmasına rağmen, yazılı şekilde davacının, davalı asıl işveren ... Üniversitesi bünyesinde geçen çalışmasının fesihle sonlandırılmadığından bahisle davalı ... Üniversitesinin kıdem tazminatından sorumlu olmadığına karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 120. maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır.

Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki iş sözleşmeleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

Yukarıdaki bentte bahsi geçen tüm deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirmeye göre şartların oluşması halinde, davalı asıl işveren Ege Üniversitesi, kıdem tazminatından, işçiyi çalıştırdığı süreyle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmalıdır. Anılan sebeple, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.