Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/11414 K.2012/20347

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının 01.11.1998-02.06.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde makine operatörü olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin 01.06.2011 tarihinde 00.00-08.00 vardiyasında çalışırken yasak bölgede sigara içtiği gerekçesiyle sonlandırıldığını, panik atak hastası olan davacının, şuur kaybı ve irade zayıflığı gibi yan etkileri olan ilaçlar kullandığının amirleri tarafından da bilindiğini, davacının çalıştığı bölümdeki operatör yardımcısının deneyimsiz olması sebebiyle davacının son bir aydır hafta tatillerinde dahi çalıştığını,

01.06.2011 günü 08.00-16.00 vardiyasında çalıştıktan sonra çağrı üzerine 00.00-08.00 vardiyasında çalışmak üzere geldiğini, saat 02.00-02.30 arasında ... molasını kullanmak istediği halde yardımcı operatörün deneyimsiz olması ve kağıtlara iz gelmesi sorunu olduğu için mola kullanmadığını, yanmamış sigarayı bir süre elinde tuttuktan sonra parçalayıp attığını, o sırada amirinin oradan geçtiğini sonradan fark ettiğini, amir olan kişinin daha sonra davacıya, “patrona senin sigara içtiğini söyledim, şimdi patrona karşı yalancı konumunda olacağım, bu nedenle sen sigara içtiğini belirterek savunma yaz, iki-üç yevmiye kesim cezası verilir,

olay da kapanır” demesi üzerine davacının amirine güvenerek bu şekilde savunma yazdığını, işverenin toplu iş sözleşmesine aykırı ve disiplin kurulu kararı olmaksızın davacının işine son verdiğini, feshin usulsüz olduğunu ve gerçeğe aykırı sebeplere dayandığını belirterek feshin geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı işyerinde mdf ve laminant parke üretimi yapıldığını, üretilen ürünlerin hammaddesinin odun ve kimyasal maddeler olması sebebiyle yanıcı ve parlayıcı nitelik taşıdığını, fabrika içerisinde belirlenen yerler dışında sigara içilmesinin yasak olduğunu, fabrika içinde sigara içme kuralları organizasyon kitabı ile sigara içilecek yerlerin belirlenip işyerinde ilan edildiğini, bu durumun tüm işçilerce bilindiğini, davacının belirlenen yerin dışında ve çalıştığı makine başında sigara içerek iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü, davacının savunmasında bu durumu kabul ettiğini,

iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-ı maddesi ve toplu iş sözleşmesi ile disiplin kurulu yönetmeliği gereğince sonlandırıldığını, feshin haklı ve geçerli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, her ne kadar işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinde yasak olan yerlerde sigara içilmesi fesih sebebi olarak gösterilmiş ve dosya kapsamından davacının fesihten önceki gece vardiyasında çalışırken işini yaptığı yerde sigara içtiği anlaşılmış ise de, feshe konu olan bu eylemden önceki dokuz gün süresince davacının hafta tatili dahi kullanmaksızın çalışmış olması, yine fesihten önceki ay içerisinde on dokuz gün hiç hafta tatili kullanmadan çalışması,

feshe konu eylemin gerçekleştiği vardiyada üretilen üründe meydana gelen çizikler dolayısıyla davacının makine başından ayrılmayıp yemek molasını dahi kullanmadığının tanık anlatımlarıyla doğrulanmış olması durumları birlikte değerlendirildiğinde; sigara tiryakisi olan davacının üretim hatası giderilinceye kadar makinenin başından ayrılmadığı için bunalarak, istemeyerek ya da refleks bir şekilde elinin sigara paketine gitmesinin ve sigara yakmasının olağan olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı avukatı tarafından temyiz edilmiştir.

İşçinin geçerli bir feshe sebep olabilecek davranışları 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı sebeplerden farklıdır. Yargılama sırasında bu sebeplerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir.

İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı sebeple derhal fesih hakkı doğar.

Buna karşılık işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu sebeple iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.

Dosya içeriğine göre davalının işyerinde makine operatörü olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, 00.00-08.00 vardiyasında sigara içilmesi yasak olan bölgede sigara içtiği tespit edilip işyerinde tayin edilen yerler dışında sigara içtiği ve iş güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle haklı sebeple feshedilmiştir.

Dosya içeriğinde mevcut tutanak içeriklerine, davacının savunmasına ve tanıkların anlatımına göre davacının sigara içilmesi yasak olan bölgede sigara içtiği dolayısıyla davalı işverence alınan iş güvenliği talimatına ve fabrika içi sigara içme kurallarına göre sigara içme yasağına aykırı davrandığı sabittir. Davacı işçinin sigara içme yasağına aykırı eylemi iş güvenliği yönünden tehlike oluşturduğu tartışmasızdır. Artık işverenden iş ilişkisini devam ettirmesi beklenemez.

Fesih haklı sebebe dayandığından davanın reddi yerine yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.