Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/14313 K.2013/3431

Mahkeme, davayı usulden reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dava davacının kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ile ulusal bayram genel tatil ücretlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davalılar ... ve .... Mak. Kalıp San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vekili cevabında, davalı gösterilen ...'ın işveren olmadığı davacının eşi ve şirketin ortağı olduğunu hakkında dava açılmayacağını davacının özel hayatı ile iş hayatını biribirine karıştırarak şirketi zarara uğrattığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yargılama devam ederken yürürülüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemleri Kanunu'nun 120. maddesine göre verilen kesin sürede gider avansı yatırılmadığından davanın usluden reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince süresinde temyiz edilmiştir.

Dava 20.01.2010 tarihinde açılmış olup, bu tarihte 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yürürlüktedir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 448. maddesine göre, “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır”; 450. maddesinde ise, “18.06.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ek ve değişiklikleri ile birlikte tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır” hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı Kanun'un 114. maddesinde davacının yatırması gereken gider avansı da dava şartları arasında sayılmıştır. Kanun'un 115/2. maddesine göre, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Anılan Kanun'un “Harç ve avans ödenmesi” başlığını taşıyan 120. maddesinde davacının, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu; avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 324. maddesinde ise, “delil ikamesi için avans” düzenlenmiş olup, buna göre taraflardan her biri, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikâmesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılır.

Görüldüğü gibi, 6100 sayılı Kanun'da gider avansı ile delil ikamesi için ödenmesi gereken avans ayrı maddelerde düzenlenmiş ve farklı sonuçlar bağlanmıştır. Buna göre gider avansı delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderlerini kapsamaktadır. Öyleyse delil ikamesi avansı ile dava şartı olan gider avansının birbirinden ayrılması, gider avansı ve delil avansı kalemlerine ilişkin miktarlarının ayrı ayrı belirlenmesi, delilerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yer almaması gerekir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, delil ikamesi avansının süresinde yatırılmaması sebebiyle davanın kanıtlanmadığından söz edilebilmesi için, öncelikle o delilin, uyuşmazlık konusu vakıaya ilişkin iddianın ispatı ile doğrudan ilgili olması gerekir. Bu durumda davacı, giderini yatırmadığı delilden vazgeçmiş sayıldığı için davanın kanıtlanamaması söz konusu olabilecektir.

Öte yandan, davacının aynı davalıya karşı olan birbirinden bağımsız birden fazla talebini, aralarında bir derecelendirme ilişkisi kurmadan aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi halinde görünüşte tek bir dava, gerçekte ise talep sayısınca talep ve dava vardır. Bu sebeple dava şartlarının her bir talep (dava) bakımından ayrı ayrı belirlenmesi gerekir. Delillerin ikâmesi ve tahkikat aşaması birlikte yapılmakta ise de, ispat noktasında her bir talep (ve bu taleplere ilişkin vakıalar) ve dava bağımsız bir şekilde değerlendirilmelidir.

Somut olayda mahkemece 12.10.2011 tarihli oturumda davacı vekiline 6100 sayılı Kanun'a göre eksik gider avansı olarak 200,00 TL bilirkişi ücreti ile yazılacak yazılar içinde olmak üzere toplamda 300,00 TL'nin iki hafta içinde yatırılması için kesin süre verilip sonuçlarının ihtar edildiği ve duruşma tutanağının altına da davacı tarafından bu masrafın iki haftalık süre dolduktan sonra 23.11.2011 günü yatırıldığının yazıldığı anlaşılmıştır.

01.10.2011 günü yürürlüğe giren Gider Avansı Tarifesinde 4. maddesinde gider avansının ve miktarlarının açıklandığı ancak 4. maddenin (d) bendinde diğer işler için 50,00 TL öngörüldüğü halde mahkemece tek tek açıklanmaksızın gerekçesi belirtilmeksizin yazışmalar adı altında tarife miktarının üzerinde masraf tayini ile usule aykırı olarak olarak ihtar verildiği, usule uygun olmayan ihtarın davacı taraf için sonuç doğurmayacağı dikkate alındığında, mahkemece yargılamaya devam edilmesi gerekirken usulden davanın reddine karar verilmesi bozma sebebidir.