Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/14517 K.2012/20611

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, işveren tarafından iş sözleşmesinin geçerli sebep olmaksızın feshedildiğini ... sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma ile sona erdiğini savunmuştur.

Mahkemece her ne kadar davacının karşılıklı anlaşma ile iş sözleşmesinin sona erdiği savunulmuş ise de, bunun gerçek ve hür iradesini yansıtmadığı, davacının tazminatlarını alabilmek için baskı altında anılan belgeyi imzalamak zorunda kaldığı, gerçekte işverenlik tarafından yapılan fesih işlemi bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

İş sözleşmesinin ikale ile sona erip ermediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan iş güvencesi hükümleri işçiyi işverenin feshine karşı koruma amacını taşımaktadır. Sözleşmenin işverenin feshi dışındaki bir sebeple sona ermesi halinde iş güvencesi hükümleri uygulanamaz. Bu bağlamda sözleşme ikale (bozma sözleşmesi) ile sona ermişse işçi iş güvencesi hükümlerine dayanarak feshin geçersizliğine karar verilmesini talep edemeyecektir.

İkale, sözleşmenin tarafların ortak iradeleriyle sona erdirilmesidir. Niteliği itibariyle bir sözleşme olması sebebiyle ikale tarafların serbest iradelerine dayanmalıdır. Ayrıca ikale icabı işverenden gelmişse kanuni tazminatlarına ilaveten işçiye ek bir menfaatin sağlanması (makul yarar) gerekir. Aksi halde iş sözleşmesinin ikale ile sona erdirildiğinden söz edilemez.

Somut olayda, uyuşmazlık konusu 29.09.2011 tarihli ikale sözleşmesinin incelenmesinde, tarafların iş sözleşmesinin karışılıklı bozulması yönünde mutabakata vardıkları görülmektedir. Bu belgede davacı işçiye kıdem, ihbar ve iş güvencesi tazminatlarının ödeneceği de düzenlenmiştir. Satış temsilcisi olarak çalışan davacı imzaladığı belgenin anlamını kavrayabilecek vasıflara sahiptir.

Davacı ikale sözleşmesini iradesi sakatlanarak imzaladığını gösterir herhangi bir delil ibraz etmemiştir. Tarafların, bozma sözleşmesinde ihbar ve kıdem tazminatı dışında iş güvencesi tazminatını ödenmesini de kararlaştırmış olmaları ve sözleşme içiriğine uygun olarak işçiye ödeme yapılması sebebi ile davacının bozma sözleşmesi yapma konusunda makul yararının olduğu kabul edilmelidir.

Saptanan bu durum karşısında ve yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

4857 sayılı Kanun'un 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.