Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/14654 K.2013/3433

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dava, davacının ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, resmi tatil ücretlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davalı MNG Kargo Yurt İçi ve Yurt Dışı Taşımacılık A. Ş., davacıların kendi işçileri olmadığını ve iş arkadaşını darp ettiğinden haklı sebeple işten çıkarıldığını, alacak istemlerinin şartları bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece feshin altı günlük hak düşürücü sürede gerçekleştirilmediği kabul edilerek, davanın bilirkişi raporunda belirtildiği miktarlara göre kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflarca süresinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İş sözleşmesinin hak düşürücü süre içinde feshedilip feshedilmediği hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İşçi veya işveren bakımından haklı fesih sebeplerinin ortaya çıkması halinde, iş sözleşmesinin diğer tarafının sözleşmeyi haklı sebeple fesih yetkisinin kullanılma süresi sınırsız değildir. Bu bakımdan 4857 İş Kanunu'nun 26. maddesinde işverenin öğrendiği tarih ve olayın gerçekleştiği tarih başlangıç esas alınmak üzere iki ayrı süre öngörülmüştür. Bu süreler içinde fesih yoluna gitmeyen işçi ya da işverenin feshi, haklı bir feshin sonuçlarını doğurmaz. Bu süre, feshe sebep olan olayın diğer tarafça öğretilmesinden itibaren altı işgünü ve herhalde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren bir yıl olarak Kanunda belirlenmiştir.

Altı iş günlük süre işçi ya da işverenin haklı feshe sebep olan olayı öğrendiği günden itibaren işlemeye başlar. Olayı öğrenme günü sayılmaz ve takip eden iş günleri sayılarak altıncı günün bitiminde haklı fesih yetkisi sona erer.

İşverenin tüzel kişi olması durumunda altı işgünlük süre feshe yetkili merciin öğrendiği günden başlar. Bu konuda müfettiş soruşturması yapılması, olayın disiplin kurulunca görüşülmesi süreyi başlatmaz. Olayın feshe yetkili kişi ya da kurula intikal ettirildiği gün, altı iş günlük sürenin başlangıcını oluşturur.

Hak düşürücü sürenin niteliğinden dolayı taraflar ileri sürmese dahi, hakim resen dikkate almak zorundadır.

Bu maddede belirtilen süreler geçtikten sonra bildirimsiz fesih hakkını kullanan taraf, haksız olarak sözleşmeyi bozmuş sayılacağından ihbar tazminatı ile şartları oluşmuşsa kıdem tazminatından sorumlu olur.

Dosya içeriğinden davalı ...Yurt içi ve Yurt dışı Taşımacılık A.Ş.’nin, aktarma merkezinin işletmesini 01/06/2006 tarihi itibarıyla taşeron Mite Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti.‘ne verdiği, davacının da 26/09/2006- 31/12/2007 tarihleri arasında davalı bu iş yerinde çalıştığı daha sonra aynı işin bu defa diğer davalı alt işveren Yaya Taşımacılık Ltd.

Şti.'ne 01/01/2008 tarihinde verildiği ve davacının bu işyerinde de 01/01/2008-16/05/2008 tarihleri arasında çalıştığı, davacının 05.05.2008 tarihinde iş arkadaşı ile kavga etmesinden dolayı 4857 sayılı kanun'un 25.II/d. bendi gereğince 16.05.2008 tarihinde iş sözleşmesinin feshedildiği ve mahkemece feshin 26. maddede öngörülen altı iş günlük süre geçtikten sonra gerçekleştirildiği kanaati ile feshin haksız fesih olarak değerlendirilerek davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda işveren tüzel kişilik olup yukarıda açıklandığı üzere işverenin haklı feshi için kanunda belirtilen altı günlük hak düşürücü süre içerisinde feshin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği araştırılırken öncelikle işyerinde feshe yetkili organın belirlenmesi daha sonra da fesih olayının bu yetkili organ tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı günlük süre içerisinde yapılıp yapılmadığının açıkça ortaya konulması gerekir. Mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olmuştur .

3-Taraflar arasında kararlaştırılan ücretin belirlenemediği durumlarda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılması gerekir. Mahkemece davacının ücret iddiası konusunda bir araştırma yapılmadan ve yeterli bir gerekçe de belirtilmeden asgari ücretle çalıştığının kabulü ile sonuca gidilmiştir. Davacının yaşı, kıdemi, tecrübesi ve işinin niteliğine göre ilgili sendika, işçi ve işveren meslek kuruluşlarından çalıştığı tarihteki emsal ücretinin belirlenerek alacak istemlerinin belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi bozma sebebidir.